Факторинг компаниялары: Қазақстанда факторингті кім береді

Факторингті іздегенде бірнеше түрлі ұйым шығады: банк, микроқаржы ұйымы, онлайн платформа. Олар бір сөзбен аталса да, әрқайсысы өз тәртібімен жұмыс істейді. Кім не беретінін және қалай таңдау керегін айтамыз.

Факторинг компаниялары кімдер

Факторинг компаниясы — өнім берушіге қол қойылған акт үшін тапсырыс берушінің төлемін күтпей, соманың көп бөлігін бірден төлейтін ұйым. Азаматтық кодексте оны қаржы агенті деп атайды. Кодексте қаржы агенті кім болуы керек деген шектеу жоқ.

Лицензия мен реттеу

Банк факторингті лицензиямен жүргізеді. 2026 жылғы заңда факторинг төлемеу тәуекелін қабылдаумен де, қабылдамай да беріледі деп жазылған: яғни банкте регрессі бар түрін де, регрессізін де алуға болады. Микроқаржы ұйымдарына да факторингпен айналысуға рұқсат етілген. Ислам банктеріне факторингке тыйым салынған: оларда мұндай желі ашылмайды.

Үш түрі

Кестедегі айырма — бағыт, ал нақты шартты әр ұйым өзі жазады. Сондықтан үш нәрсені ескеріңіз: тапсырыс берушіңіздің кім екенін, шартта регресс бар-жоғын және бағаның ҚҚС-пен қанша болатынын.

Банк пен онлайн қызметтің айырмасы

Банк желісі әдетте ұзақ: мысалы, ЦентрКредит банкінде (BCC) 36 айға дейін, соманың 90 %-ына дейін, кепілсіз. Бұл бір актіге емес, бүкіл жұмысқа, яғни жалпы лимит ретінде ашылады. Онлайн қызмет өтінімді жылдам қарайды, бірақ шектеуі көп: бірі тек мемлекеттік сатып алу порталындағы шарттармен және регрессіз жұмыс істейді, ұлттық компаниялардың сатып алуын қолдамайды. Толығырақ — е-факторинг бөлімінде.

Мемлекеттік және квазимемлекеттік тапсырыс берушілер

Тапсырыс берушіңіз кім екенін алдын ала біліңіз. Онлайн қызметтің кейбірі мемлекеттік сатып алу порталынан тыс шартты алмайды. Самұрық-Қазына тобының сатып алуы zakup.sk.kz порталында өтеді, ал Қордың үлгілік шарттарында төлем актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде жасалады.

Кері факторинг

Кейде бастамашы — тапсырыс беруші: ол өнім берушілерден төлемді кейінге қалдыруды алады, ал қаржыландыратын жақ оларға ақшаны мерзімінен бұрын, жеңілдікпен төлейді. Мұны кері (реверсивті) факторинг дейді. Мұндай бағдарламаны тапсырыс берушінің өзі ашады және ол әр тапсырыс берушіде бола бермейді. Бағдарлама болмаса, акт бойынша ақшаны банктегі өз желіңіз арқылы алуға болады.

Регресс пен тәуекел

Тапсырыс беруші төлемесе, кім жауап береді, соны шарттан қараңыз. Кейбір ұйымда төлемеу тәуекелі өнім берушіде қалады, кейбірінде оны ұйымның өзі көтереді. Сондықтан «бәрі регрессіз» деп ойламаңыз: регресс бөлімінде бұл жеке түсіндірілген.

Факторинг компаниялары арасынан қалай таңдау керек

1. Тапсырыс берушіңіздің кім екенін жазып алыңыз: мемлекеттік сатып алу порталы ма, ұлттық компания ма.
2. Регресс бар-жоғын сұраңыз.
3. Бағасын ҚҚС-пен және комиссиялармен қоса салыстырыңыз, толығырақ калькулятор бөлімінде.
4. Банк желісін қарасаңыз, мынаны ескеріңіз. Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Шарт жасар алдында нені тексеру керек

Қай ұйымға барсаңыз да, бес нәрсені тексеріңіз. Біріншісі — ұйымның лицензиясы бар ма. Екіншісі — шарт жазбаша жасала ма. Үшіншісі — тапсырыс беруші төлемесе, кім жауап береді. Төртіншісі — баға ҚҚС-пен және комиссиямен қоса қанша. Бесіншісі — желі қанша мерзімге ашылады. Өнім беруші жауап беретін тармақты шарт бөлімінен оқыңыз.

Өнім берушіге қай жол сенімді

Банктегі факторинг желісі: банк лицензиямен жұмыс істейді, шарт жазбаша жасалады, желі ұзақ мерзімге ашылады, ал сыйақы мен комиссия шартта алдын ала көрсетіледі. Факторинг компаниялары ішінен онлайн қызмет пен микроқаржы ұйымын шартыңыз банкке жарамағанда ғана қарастырыңыз.

Қайдан бастау керек

Тапсырыс берушіңізді, актінің жасын және шарттың қай порталда екенін жазып алыңыз. Содан кейін банктен шарттың жобасын, ставканы және комиссияны жазбаша алыңыз да, шарт бөлімімен салыстырып оқыңыз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.