Халықаралық факторинг: экспорттаушы шетелдік сатып алушыға қалай ақша алады

Контейнер порттан шықты, актіге қол қойылды, ал шетелдік сатып алушының төлемі айлап күтуге тұрады. Мұндай жағдайда халықаралық факторинг ақшаны ертерек береді. Төменде оның не екені, заң не дейтіні, банктерде қандай валюта мен мерзім бар және экспорт келісімшартында нені тексеру керегі жазылған.

Халықаралық факторинг дегеніміз не

Бұл — ішкі факторингтегі сол схема, тек сатып алушы шетелде және төлем шетел валютасымен келуі мүмкін. Экспорттық факторингте банк экспорттаушыға шетелдік сатып алушының төлемін күтпей, соманың көп бөлігін бірден төлейді. Сатып алушы төлегенде, банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. Импорттық факторингте бағыт керісінше: сатып алушы Қазақстанда, ал ақшаны ертерек шетелдік өнім беруші алады.

Заң не дейді

Азаматтық кодекстің факторинг тарауы ішкі және халықаралық деп бөлінбейді, оның ішінде форфейтинг те, халықаралық факторинг те жеке аталмаған. Яғни ереже бірдей. Шарт жазбаша жасалады. Талап бұрыннан бар болуы да, болашақта пайда болуы да мүмкін, ал болашақ талап ақша алу құқығы туған кезде банкке өтеді. Шартта өзгеше жазылмаса, шетелдік сатып алушының төлемегені үшін экспорттаушы жауап бермейді. Банктер факторингті лицензиямен жүргізеді.

Банктерде қандай валюта мен мерзім бар

BCC теңгемен, АҚШ долларымен және еуромен жұмыс істейді, транш — 180 күнге дейін. Bereke Bank-те теңге, рубль, АҚШ доллары және еуро бар, транш — 180 күнге дейін. Әр банктің өз шарты бар, сондықтан экспорт келісімшартының валютасы банктің тізімінде бар-жоғын алдымен тексеріңіз.

Банк нені қарайды

Банк сізді ғана емес, шетелдік сатып алушыны да қарайды: ол кім және қалай төлейді. Шешімді банк қабылдайды. BCC-де де, Bereke Bank-те де бір транш — 180 күнге дейін. Сатып алушы одан кеш төлейтін шарт мұндай траншқа сыймайды.

Экспорт шартында нені тексеру керек

1. Шарттың валютасы банктің валюталар тізімінде бе.
2. Төлем мерзімі транш мерзімінен (180 күн) ұзақ емес пе.
3. Шарт Қазақстан құқығына бағынады ма: халықаралық шартта қай заң қолданылатынын жазып қойыңыз.
4. Шетелдік сатып алушы төлемегені үшін кім жауап береді: бұл — регресс тармағы.
5. Акт пен жүктің құжаттары толық па.

Банктен не сұрау керек

Экспорт мәмілесін қарастырсаңыз, банкке сұрақтарды алдын ала дайындаңыз:

1. Желі қай валютада ашылады және ақша қай валютада аударылады.
2. Транш сатып алушының қандай төлем мерзіміне есептелген.
3. Банкке қандай сатып алушы жарайды және банк оны қалай тексереді.
4. Соманың қанша бөлігі бірден аударылады.
5. Сатып алушы төлемесе, сіз жауап бересіз бе, яғни шарт регрессі бар ма, регрессіз бе.
6. Ставкаға қандай комиссия мен салық қосылады.

Жауаптарды әр сұрақтың қасына жазып, екі банкті салыстырыңыз: валютасы мен мерзімі көрсетіп тұрғандай, шарттары әртүрлі.

Қайдан бастау керек

Экспорт келісімшартын, төлем мерзімін және валютаны жазып алыңыз. Содан кейін банктен халықаралық факторинг ұсынатынын сұраңыз. Төлем мерзімі 180 күннен ұзақ болса, мұны алдын ала банкпен талқылаңыз.

«Orken Business Finance» ЖШС экспорт мәмілелерін жүргізбейді: олар бойынша шартты банк айтады. Ал актіңізге Қазақстандағы мемлекеттік тапсырыс беруші немесе ұлттық компания қол қойған болса, сізге халықаралық емес, кәдімгі факторинг керек. Ондайда кеңесшілер актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.