Шарт бойынша ақша: тапсырыс беруші төлегенге дейін оны қалай алуға болады
Қысқаша. Шарт бойынша ақша шарттың өзіне емес, қол қойылған актіге беріледі. Актіге қол қойылса, банк факторинг желісі арқылы соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. Банк ең алдымен тапсырыс берушінің бұрын қалай төлегенін қарайды.

Мемлекеттік тапсырыс берушімен немесе ұлттық компаниямен шартыңыз бар, жұмыс жүріп жатыр, ал ақша актіден кейін бір-екі айда келеді. Осы уақытта жалақы мен салықты төлеу керек.
Шарт бойынша ақша қалай келеді
Шартта кім кімге қанша және қашан төлейтіні жазылады, бірақ банк шарттың өзіне ақша бермейді. Ақша жұмыс орындалып, актіге қол қойылған соң беріледі. Мұны факторинг дейді: банк сізге қол қойылған акт үшін тапсырыс берушінің төлемін күтпей, соманың көп бөлігін бірден төлейді.
Факторинг желісі — банк сізге белгілейтін лимит. Оның ішінде әр жаңа актіге қол қойылғанда банк соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.
- Шарт
- Жұмыс
- Актіге қол қойылды
- Банк көп бөлігін бірден аударады
- Тапсырыс беруші төлейді
- Қалғаны келеді
Актіңіз бойынша қанша ақша келеді
Мысал. Үлес пен құны банк пен тапсырыс берушіге байланысты.
Банк нені қарайды
Банк шартты, актіні және тапсырыс берушіні қарайды. Ең бастысы — тапсырыс беруші: банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін. Сондықтан өткен актілердің төлем күндерін алдын ала кестеге жинаңыз. Шарттағы төлем бабы да маңызды: мерзімі мен бастау күні нақты жазылуы керек.
Қандай шарттар жарайды
Біз мемлекеттік сатып алу шарттарымен және Самұрық-Қазына компанияларының, ұлттық компаниялардың шарттарымен жұмыс істейміз. Жеке компаниялармен жасалған шарттарды қарамаймыз. Желі актілер жиі келіп тұрса тиімді. Жұмысы әлі басталмаған шартқа желі көмектеспейді: актіге қол қойылмаса, ақша аударылмайды.
Шарт бойынша ақша алудың үш жолы
Қол қойылған акт болса, ақшаны үш жолмен аласыз. Мысал ретінде 8 000 000 теңгелік актіні алайық.
| Жол | Ақша қашан келеді | Қанша келеді |
|---|---|---|
| Тапсырыс берушіні күту | шартта жазылған күні, мемлекеттік сатып алуда 30 күнтізбелік күнге дейін | 8 000 000 теңге толық |
| Банктің факторинг желісі | актіге қол қойылған соң | көп бөлігі: BCC (ЦентрКредит банкі) акт сомасының 90 %-ына дейін береді, яғни 7 200 000 теңгеге дейін |
| eFactoring | әдетте бір жұмыс күнінде | 80 %, яғни 6 400 000 теңге; қалған 20 % тапсырыс беруші төлеген соң комиссия шегеріліп келеді |
eFactoring — электрондық факторинг орталығының онлайн-платформасы. Ол әр актіні бөлек қаржыландырады, желі ашпайды. Платформа тек goszakup.gov.kz порталындағы шарттармен жұмыс істейді, акт 30 күннен ескі болмауы керек. Самұрық-Қазына компанияларымен жасалған шартқа eFactoring жарамайды, оған банк желісі керек.
Шартта нені тексеру керек
Желіге өтінім бермес бұрын шартты төрт сұрақ бойынша оқыңыз:
- Төлем мерзімі қанша күн және ол қай күннен саналады?
- Акт қандай нысанда және қандай құжаттармен бірге жіберіледі?
- Тұрақсыздық айыбы қандай мөлшерде жазылған?
- Шарт қашан аяқталады?
Мемлекеттік сатып алуда шарт көбіне бір қаржы жылына жасалады. Бюджетте келесі жылдарға ақша болса, ұзағырақ мерзімге де жасалады. Желі мерзімін шарт мерзімімен салыстырыңыз.
Желі шарттары
Банк желіні үш жылға дейінгі мерзімге ашады. Кейбір банктер кепіл сұрамайды, мысалы BCC: ол желіні 36 айға дейін ашады, әр аударымның (транштың) мерзімі — 180 күнге дейін. Bereke Bank мемлекеттік шарттар бойынша жеткізуге GOV факторингін ұсынады: бұл банкте мәміле сомасы 45 000 000 теңгеге дейін, кепілсіз, шарттары жеке келісіледі.
Тапсырыс беруші төлемесе
Бұған банкпен жасалатын факторинг шарты жауап береді. Заң бойынша онда басқаша жазылмаса, тапсырыс беруші төлемегені үшін сіз жауап бермейсіз. Ал шартта регресс жазылса, яғни банк ақшаны сізден қайтарып алу құқығын алса, ақшаны банкке қайтарасыз. Мысалы, eFactoring-тегі факторинг регрессіз: тапсырыс беруші төлемесе, тәуекелді платформа көтереді. Факторинг шартына қол қоймас бұрын регресс туралы тармақты табыңыз және оны банкпен нақтылаңыз.
Қайдан бастау керек
- Қол қойылған соңғы үш-төрт актіні және олардың төлем күндерін жинаңыз.
- Шарттың төлем туралы бабын тауып қойыңыз.
- Шарт бойынша ақша алуға бола ма, актілеріңізді бізге көрсетіп тексертіңіз.
«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.
Актіге қол қойылды, ал тапсырыс беруші төлемді созып жүр ме?Актіңіз бойынша ақшаны қазір алуға бола ма, тексеремізТапсырыс берушіңізді қай банк алатынын біліңіз
Актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен қай банк жұмыс істейтінін айтамыз.Факторинг желісінде банк акт бойынша төлейді, ал тапсырыс берушіден өзі алады.Мемлекеттік тапсырыс берушіңізге сай банкті таңдап, желіге өтінім дайындаймыз. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Желі туралы шешімді банк қабылдайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Шарт бойынша ақшаны қашан алуға болады?
Жұмыс орындалып, актіге қол қойылған соң. Банк шарттың өзіне емес, қол қойылған актіге ақша береді.
Банк нені қарайды?
Ең алдымен тапсырыс берушіні: банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Сонымен қатар шартты және актіні қарайды.
Әлі орындалмаған шарт бойынша ақша алуға бола ма?
Факторинг желісі арқылы болмайды: банк ақшаны актіге қол қойылған соң ғана аударады. Алғашқы актіге дейін аванс немесе өз қаражатыңыз керек.
Желі қанша мерзімге ашылады?
Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC, кепіл сұрамайды.
Тапсырыс беруші төлемесе, ақшаны банкке қайтару керек пе?
Банкпен жасалатын факторинг шартына байланысты. Заң бойынша шартта басқаша жазылмаса, қайтармайсыз. Шартта регресс жазылса, қайтарасыз.
Тақырып бойынша тағы
Дереккөздер және тексерілген күні
- Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (ерекше бөлім), 729–731-баптар, тексерілді 2026-11-14
- BCC - Факторинг, тексерілді 2026-11-14
- Bereke Bank - Бизнеске арналған факторинг, тексерілді 2026-11-14
- eFactoring - факторинг, тексерілді 2026-11-14