Тендерге ақша: ұтқан соң алғашқы актіге дейін қанша қаражат керек
Қысқаша. Тендерге ақша жеңгеннен кейін керек болады. Шарттың орындалуын қамтамасыз етуге шарт сомасының 3 %-ы, аванс алсаңыз оны қамтамасыз етуге аванс мөлшеріндей сома, тағы тауар мен жалақыға қаражат кетеді. Ал тапсырыс беруші актіден кейін ғана төлейді. Алғашқы актіге қол қойылған соң банк факторинг желісі бойынша соманың көп бөлігін бірден аударады.

Тендерді ұтқаннан кейін ақша емес, алдымен шығын басталады. Қамтамасыз ету беру, тауар алу, жұмысшыларға төлеу керек, ал тапсырыс берушінің ақшасы бір айдан кейін ғана келуі мүмкін.
Тендерге ақша қайда кетеді
Қамтамасыз ету — шартты орындайтыныңызға кепіл ретінде тапсырыс берушіге берілетін ақша немесе құжат. Шарт жасалғаннан бастап шығын мына ретпен кетеді:
| Саты | Не төленеді |
|---|---|
| Шарт жасалды | шарттың орындалуын қамтамасыз ету: шарт сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен сатып алғанда 5 %-ы |
| Аванс алсаңыз | авансты қамтамасыз ету, авансқа тең |
| Жұмыс жүріп жатыр | тауар, жеткізу, жалақы, салық |
Баға ұсыныстарын сұрату — тапсырыс беруші бірнеше өнім берушіден тек баға сұрайтын жеңілдетілген сатып алу.
Қамтамасыз етуді немен беруге болады
Үш түрі бар: мемлекеттік сатып алу порталындағы электрондық әмияныңызға салынған ақша, электрондық банк кепілдігі немесе жауапкершілікті сақтандыру шарты. Сақтандыру сомасы шарт сомасының кемінде 3 %-ы болуы керек. Әмиянға салған ақша қамтамасыз ету болып тұрғанда, оны жұмысқа жұмсай алмайсыз, ал кепілдік пен сақтандыру ақшаңызды байлап қоймайды.
Мысалы, 10 000 000 теңгелік шартта 3 % — 300 000 теңге. Шартта 30 % аванс жазылса, ол 3 000 000 теңге, оны алу үшін тағы 3 000 000 теңгенің қамтамасыз етуі керек. Авансты алмауға немесе бір бөлігін ғана алуға құқығыңыз бар: сонда қамтамасыз етуді алған бөлігіңізге ғана бересіз.
Тендерге ақшаны қайдан алуға болады
Тендерді қаржыландырудың төрт жолы бар:
- Өз қаражатыңыз.
- Банк кепілдігі: ақшаны әмиянға салмай-ақ қамтамасыз етуді береді.
- Банк несиесі: оның шартын банк компанияңызға қарап белгілейді.
- Факторинг желісі: ол алғашқы актіге дейінгі шығынды жаппайды, бірақ актіге қол қойылған соң ақшаның көп бөлігін бірден береді.
Желі былай жұмыс істейді: актіге қол қойылса, банк соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. Бірінші актінің ақшасы шарттың қалған бөлігіне, тауарға және жалақыға жұмсалады.
Желі қашан көмектеседі
Желі актіге қол қойылған соң көмектеседі. Банк желіні үш жылға дейінгі мерзімге ашады. Кейбір банктер кепіл сұрамайды, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі): ол желіні 36 айға дейін ашады, акт сомасының 90 %-ына дейін береді.
Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тендерге бірінші рет қатыссаңыз, бұрынғы актіңіз жоқ. Сондықтан алғашқы шартты өз қаражатыңызбен немесе банк кепілдігімен бастаңыз, ал бірінші актіге қол қойылған соң желіге өтінім беріңіз.
Ақшасыз қанша күн жүресіз
Тауарды алып, жеткізесіз, акт ресімдейсіз. Тапсырыс беруші оған үш жұмыс күні ішінде қол қояды, қосымша тексерсе он жұмыс күнінде. Төлемге заң бойынша тағы 30 күнтізбелік күнге дейін кетеді. Тапсырыс беруші бюджеттен төлесе және қазынашылық төлем шотын қайтарса, күту одан да ұзарады.
Осы уақытқа керек соманы екі саннан есептеңіз: айлық шығын және күтетін күн саны. Мысалы, айлық шығын 2 000 000 теңге, күту 45 күн болса, қамтамасыз етуден бөлек шамамен 3 000 000 теңге керек.
Қатыспас бұрын: қаржылық орнықтылық
Ірі лотқа, яғни сатып алудың жеке бөлігіне, қатысу үшін компанияңыз қаржылық орнықтылық талабынан өтуі керек. Қаржылық орнықтылықты веб-портал өзі есептейді: кірісіңізге, төленген салыққа, негізгі құралдарға және жалақы қорына қарайды. Салық берешегі 6 АЕК-тен (айлық есептік көрсеткіш) аспауы керек.
Бұл талап лот сомасы шектен асқанда қойылады: тауарда 4 000 АЕК, жұмыста 20 000 АЕК, қызметте 8 000 АЕК. 2026 жылы бір АЕК 4 325 теңге, яғни шектер 17,3 млн, 86,5 млн және 34,6 млн теңге. Жобалау жұмысында, сараптамада және техникалық қадағалауда талап сомасына қарамай қойылады. Талаптан өтпесеңіз, ақшаңыз жетсе де, мұндай лотқа қатыса алмайсыз.
Нені ұмытпау керек
Жеңген күні шарттың орындалуын қамтамасыз етуге ақша дайын болсын: ол тауар алудан бұрын керек. Әйтпесе тауарға ақша жетпей, жұмыс кешігуі мүмкін. Тендерге қатыспас бұрын шығынның тізімін жасап, әр қадамға күн мен сома жазыңыз.
Қайдан бастау керек
Тендерге ақша жоспарын бір бетке сыйғызыңыз: қамтамасыз ету, аванс, тауар, жалақы, алғашқы актінің күні. Бұл кесте банкпен сөйлескенде де керек болады.
«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.
Актіге қол қойылды, ал тапсырыс беруші төлемді созып жүр ме?Актіңіз бойынша ақшаны қазір алуға бола ма, тексеремізТапсырыс берушіңізді қай банк алатынын біліңіз
Актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен қай банк жұмыс істейтінін айтамыз.Факторинг желісінде банк акт бойынша төлейді, ал тапсырыс берушіден өзі алады.Мемлекеттік тапсырыс берушіңізге сай банкті таңдап, желіге өтінім дайындаймыз. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Желі туралы шешімді банк қабылдайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Тендерді ұтқан соң не төлеу керек?
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету: шарт сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен сатып алғанда 5 %-ы. Аванс алсаңыз, авансқа тең қосымша қамтамасыз ету бересіз.
Қамтамасыз етуді ақша салмай беруге бола ма?
Болады: электрондық банк кепілдігімен немесе жауапкершілікті сақтандыру шартымен.
Тендер ұтқан соң ақша қашан келеді?
Актіге қол қойылып, шот-фактура жазылған соң шартта жазылған мерзімде. Мемлекеттік сатып алуда заң бойынша 30 күнтізбелік күннен кешікпей.
Факторинг желісі алғашқы актіге дейін көмектесе ме?
Жоқ, желі қол қойылған акт бойынша ақша береді. Бірақ алғашқы актіден кейін банк соманың көп бөлігін бірден аударады да, ол ақша шарттың қалған бөлігіне жұмсалады.
Тендерге бірінші рет қатыссам, желі ашыла ма?
Қиынырақ: банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Алғашқы шартты өз қаражатыңызбен немесе банк кепілдігімен бастап, актіге қол қойылған соң желіге өтінім беріңіз.
Тақырып бойынша тағы
Дереккөздер және тексерілген күні
- Мемлекеттік сатып алу қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығы), 537, 542–547-тармақтар, тексерілді 2026-11-14
- BCC - Факторинг, тексерілді 2026-11-14