Талап хат жазу: төлем кешіксе, тапсырыс берушіге не жазу керек

Актіге қол қойылды, төлем мерзімі өтті, ал шотқа ақша түскен жоқ. Мұндайда алдымен тапсырыс берушіге хат жазыңыз. Талап хат — «берешекті мына күнге дейін төлеңіз» деп жазылатын талап. Берешек — тапсырыс беруші төлемеген сома.

Талап хат қашан міндетті

Хатты жіберу заң немесе шарт талап етсе ғана міндетті. Шартта дауды алдымен хатпен шешу керек делінсе, хатсыз сотқа жүгінбеңіз: судья талап арызды қайтарып береді. Сондықтан шарттағы дау бабын алдымен оқыңыз.

Хат міндетті болса, тағы бір пайдасы бар: тапсырыс беруші хатқа жауап бермесе немесе жауап мерзімін өткізіп алса, сот шығынын сол төлейді, тіпті сот оның пайдасына шешсе де. Шарт хат талап етпесе де, жіберген артық емес: тапсырыс беруші берешек туралы қай күннен бері білетіні құжатта қалады.

Талап хат жазу: хатқа не жазады

Хатты жазбаша жіберіңіз және тапсырғаныңыз көрінетіндей етіңіз: қолхат алыңыз немесе электронды жүйе арқылы жолдаңыз. Мына деректерді жазыңыз:

1. Шарттың нөмірі мен күні.
2. Актіге қол қойылған күн.
3. Төленбеген сома.
4. Шарттағы төлем мерзімі және оның қашан өткені.
5. Тұрақсыздық айыбының есебі (кешіккен әр күн үшін айып).
6. Жауап беретін күн.

Соңында тапсырыс беруші төлемесе, сотқа жүгінетініңізді қысқа жазыңыз. Артық сөз қоспаңыз: хатты бухгалтер де, заңгер де бір оқығанда түсінуге тиіс.

Жауап беру мерзімі

Заң бұл мерзімді санмен атамайды, сондықтан шартты қараңыз. Шартта көрсетілмесе, хатқа нақты күнді өзіңіз қойыңыз. Мемлекеттік сатып алудың үлгілік шартында тапсырыс беруші актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде төлейді, кешіктірсе айып төлейді. Бұл — төлем мерзімі, хатқа жауап беру мерзімі емес.

Тұрақсыздық айыбын есептеу

Үлгілік шартта тапсырыс беруші кешіктірген әр күн үшін төленбеген соманың 0,1 %-ын төлейді, бірақ жалпы шарт сомасының 10 %-ынан аспайды. Бюджетте ақша жетпесе, тұрақсыздық айыбы есептелмейді.

Мысалы, төленбеген сома 4 000 000 теңге болсын. Бір күнге 4 000 теңге шығады.

Шартта басқа ставка жазылса, соны алыңыз. Сот тым көп айыпты борышқордың өтініші бойынша азайта алады. Толығырақ есеп тұрақсыздық айыбы бөлімінде көрсетілген.

Тапсырыс беруші жауап бермесе

Хатқа жауап келмесе, төрт жол бар.

Сот бұйрығы. Ол электронды түрде, тараптарды шақырмай, сот отырысынсыз шығады және орындау құжатының күшіне ие. Судья өтінішті түскен күннен бастап үш жұмыс күнінде қарайды. Мемлекеттік сатып алу және ұлттық компаниялардың сатып алуы бойынша берешекке де осылай бұйрық сұралады.

Талап арыз. Бұйрық шықпаса, талап арыз беріңіз, толығырақ талап арыз бөлімінде жазылған. Талап қою мерзімі — үш жыл, ол төлеу мерзімі біткеннен кейін басталады. Борышқор мерзім өткенін сот шешім шығармай тұрып айтуы керек.

Нотариустың атқарушылық жазбасы. Шарт жазбаша болса, төлем мерзімі келсе және тапсырыс беруші берешекті жазбаша мойындаса, нотариус жазбаны электронды түрде жасайды. Мойындау хатқа берген жауапта да болуы мүмкін. Мемлекеттік сатып алу және ұлттық компаниялардың шарттары бойынша бұл жол жабық: онда сотқа жүгінесіз.

Медиация. Бұл — дауды медиатордың көмегімен ерікті түрде шешу. Сіз медиацияға шақырсаңыз, екінші тарап 10 күнтізбелік күн ішінде жауап бермесе, ол бас тартты деп саналады. Медиация 30 күнтізбелік күнде аяқталады, тараптар келіссе — 60 күнге дейін. Келісімді сот бұйрығына айналдыруға болады.

Ақшаны жауап күтпей алу

Актіге қол қойылған болса, төлемді күтпей-ақ банктен ақша алуға болады. Ол үшін банк факторинг желісін ашады: бұл — белгілі бір сомаға дейінгі лимит, соның ішінде банк әр қол қойылған акт үшін соманың көп бөлігін сізге аударады. Тапсырыс беруші төлегенде, банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.

Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Қайдан бастау керек

1. Шартты, актіні және төлем бабын бір қалтаға жинаңыз.
2. Хатты жазып, жауап беретін күнді көрсетіңіз.
3. Ақша бүгін керек болса, актілеріңіздің банк желісіне жарайтынын тексеріңіз.

Хатқа жауап күтпей, ақшаны ертерек алғыңыз келсе, «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.