Мемлекеттік сатып алу бойынша тұрақсыздық айыбы: қанша және қалай өндіріледі
Қысқаша. Мемлекеттік сатып алуда тұрақсыздық айыбы екі жаққа да бірдей: кешіктірілген әр күн үшін 0,1 %. Тапсырыс беруші төлемді кешіктірсе, шарт сомасының 10 %-ына дейін, өнім беруші жеткізуді кешіктірсе, 15 %-ына дейін төлейді. Бюджетте ақша жетпесе, айып есептелмейді.

Тұрақсыздық айыбы — міндеттемені кешіктіргені үшін төленетін ақша. Айыпты талап ететін жақ залалын дәлелдемейді: кешіккен күндердің өзі жеткілікті. Мемлекеттік сатып алуда оның мөлшерін шарт анықтайды, ал заң екі жақтың да жауапты болуын талап етеді.
Тапсырыс беруші қанша төлейді
Үлгілік шартта тапсырыс беруші кешіктірген әр күн үшін төленбеген соманың 0,1 %-ын төлейді. Бүкіл айып шарт сомасының 10 %-ынан аспайды. Мысалы, шарт 10 000 000 теңге, төленбегені 4 000 000 теңге болсын. Бір күнге 4 000 теңге шығады. Шектің өзі — 1 000 000 теңге, ол 250-ші күні толады.
| Кешіккен күн | Тұрақсыздық айыбы |
|---|---|
| 10 күн | 40 000 теңге |
| 30 күн | 120 000 теңге |
| 100 күн | 400 000 теңге |
| 250 күн | 1 000 000 теңге (шектен аспайды) |
Жұмыс пен қызмет шарттарында да сол 0,1 % пен 10 %.
Есеп қай күннен басталады
Заң бойынша шартта өнім беруші міндеттемені орындаған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде толық төлем көзделуі керек. Үлгілік шартта бұл 30 күн актіге қол қойылған күннен есептеледі. Мысалы, актіге 3 наурызда қол қойылса, төлеуге соңғы күн — 2 сәуір, ал айып 3 сәуірден есептеле бастайды.
Тапсырыс беруші хабарлама алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде актіге қол қояды немесе дәлелді бас тартады. Акт қол қойылмаса, төлем мерзімі басталмайды.
Өнім беруші қанша төлейді
Өнім беруші жеткізуді кешіктірсе, әр күн үшін 0,1 % төлейді. Тауардың бәрі жеткізілмесе, айып шарттың жалпы сомасынан есептеледі. Бір бөлігі жеткізілсе, тек жеткізілмеген бөліктің сомасынан. Жоғарғы шегі — 15 %, ал отандық тауар өндірушілер тізіліміне енген өнім берушіде — 3 %.
Мысалы, 4 000 000 теңгелік тауардың бәрі 20 күн кешіксе: 4 000 × 20 = 80 000 теңге.
Айып қашан есептелмейді
Шартта тапсырыс беруші айып төлемейтін екі жағдай бар. Біріншісі — бюджет шығыны қысқарғанда. Екіншісі — қазынашылықтағы бюджеттің бақылау шотында ақша жетпегенде; мемлекеттік кәсіпорын мен мемлекет үлесі 50 % және одан көп компанияда — олардың есеп айырысу шотында ақша жетпегенде. Тапсырыс беруші осы жағдайларға сілтесе, себебін жазбаша сұраңыз. Ондайда айып болмайды, бірақ борыштың өзі қалады, оны өндіре бересіз.
Шарттан нені тексеру керек
Сізге өз шартыңызда жазылғаны қолданылады. Шарттан төрт нәрсені қараңыз. Біріншісі — тұрақсыздық айыбы тармағындағы пайыз. Екіншісі — жалпы шек. Үшіншісі — төлем мерзімі қай күннен басталатыны. Төртіншісі — айып есептелмейтін жағдайлар. Есеп қарапайым: төленбеген сома × пайыз × кешіккен күн.
Айыпты қалай өндіреді
Алдымен талап хат жіберіңіз. Жауап келмесе, сот бұйрығын сұраңыз: мемлекеттік сатып алу бойынша берешекке де бұйрық шығады. Айыпты берешекпен бірге өтінішке қосыңыз. Бұйрық үш жұмыс күнінде шығады, баж — 1,5 %, ал талап арызда — 3 %. Борышқор талап етсе, сот тым үлкен айыпты азайта алады. Айыппен жабылмаған залалды бөлек өндіресіз.
Ақша бүгін керек болса
Айыптың келуі бюджетте ақша бар-жоғына байланысты, ал сот уақыт алады. Актіге қол қойылған болса, банк факторинг желісі бойынша соманың көп бөлігін сізге аударады. Тапсырыс беруші төлегенде, банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.
Қанша тұрақсыздық айыбы жиналды
Мысал. Мөлшерлеме мен шекті шартыңыздан алыңыз: мемлекеттік сатып алудың үлгілік шартында күніне 0,1 %, 10 %-дан аспайды.
«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.
Дау жүріп жатқанда ақша қазір керек пе?Акт бойынша ақшаны сотсыз алуға бола ма, тексеремізАктіңізді қай банк алатынын біліңіз
Актіге қол қойылса, ақшаны сотты күтпей, факторинг желісі арқылы алуға болады.Акт пен тапсырыс берушіні қарап, мұндай актілермен қай банк жұмыс істейтінін айтамыз.Тұрақсыздық айыбын әрі қарай талап ете бересіз, ал акт бойынша ақшаны ертерек аласыз. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Желі туралы шешімді банк қабылдайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Мемлекеттік сатып алуда тапсырыс беруші кешіктірсе, қанша төлейді?
Үлгілік шартта кешіктірілген әр күн үшін төленбеген соманың 0,1 %-ы, бірақ шарт сомасының 10 %-ынан аспайды. Жұмыс пен қызмет шарттарында да сол 0,1 % пен 10 %.
Өнім беруші кешіксе, айып қанша?
Әр күн үшін 0,1 %. Тауардың бәрі жеткізілмесе, шарт сомасынан, ал бір бөлігі жеткізілсе, жеткізілмеген бөліктің сомасынан есептеледі. Жоғарғы шегі — 15 %, отандық тауар өндірушілер тізіліміне енген өнім берушіде — 3 %.
Тұрақсыздық айыбы қай күннен басталады?
Төлем мерзімінің соңғы күнінен кейін. Үлгілік шартта төлем актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде жасалады.
Тұрақсыздық айыбы қашан есептелмейді?
Бюджет шығыны қысқарса немесе қазынашылықтағы бюджеттің бақылау шотында ақша жетпесе. Мемлекеттік кәсіпорында және мемлекет үлесі 50 % және одан көп компанияда — олардың есеп айырысу шотында ақша жетпесе.
Айыпты сот бұйрығымен өндіруге бола ма?
Болады. Берешекпен бірге айыпты да бұйрыққа қосуға болады: судья оның мөлшері мен есептелген кезеңін көрсетеді. Баж — 1,5 %.
Тақырып бойынша тағы
Дереккөздер және тексерілген күні
- Мемлекеттік сатып алу қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 09.10.2024 № 687 бұйрығы) және үлгілік шарттар, тексерілді 2026-11-15
- Мемлекеттік сатып алу туралы заң, тексерілді 2026-11-15
- Азаматтық кодекс (жалпы бөлім), 293, 297, 351-баптар, тексерілді 2026-11-15
- Азаматтық іс жүргізу кодексі, 134–140-баптар, тексерілді 2026-11-15