Тапсырыс беруші төлемді кешіктірсе: себептері мен алғашқы қадамдар

Актіге қол қойылды, мерзім өтіп барады, ал шотқа ақша түспей жатыр. Құжаттағы кемшілікті тез түзетуге болады, ал бюджетте ақша жетпесе, күтуге тура келеді. Сондықтан алдымен себебін анықтаңыз.

Ақша қандай жолмен келеді

Мемлекеттік сатып алуда ақша бірнеше сатыдан өтеді. Сіз актіні веб-порталда ресімдейсіз, тапсырыс беруші оған қол қояды, электрондық шот-фактура жазылады, содан кейін тапсырыс беруші төлейді. Ол бюджеттен төлесе, ақша қазынашылық арқылы жүреді. Алдымен осы тізбектің қай жерде тоқтағанын біліңіз.

Құжаттағы себептер

Ең жиі себеп — құжаттың толық болмауы. Мұны тапсырыс берушіден сұрамай-ақ өзіңіз тексеріңіз. Үлгілік жеткізу шарты бойынша төлемге дейін мыналар керек: тіркелген немесе қол қойылған шарт, жүкқұжат, қабылдау-беру актісі, елішілік құндылық туралы есеп және электрондық шот-фактура. Біреуі жетпесе, төлем тоқтайды.

Бюджеттегі себептер

Тапсырыс беруші бюджеттен төлесе, қазынашылыққа төлем шотын жібереді. Қазынашылық электрондық шотты келесі жұмыс күнінен кешіктірмей орындайды немесе қайтарады. Ол шотты мына жағдайларда қайтарады:

• тапсырыс берушінің қаржыландыру жоспарында, яғни осы кезеңге бөлінген ақшада, төлем сомасынан аз қалды;
• алдын ала төлем (аванс) рұқсат етілген шектен асып кетті;
• бюджет шотында ақша жоқ немесе жетпейді.

Мұндай кешігудің заңды себебі бар, бірақ ақшаңыз бәрібір уақытында келмейді.

Самұрық-Қазына қорының компанияларында мерзімді екі құжаттан қараңыз. Заң бойынша тапсырыс беруші міндеттеме орындалған күннен бастап 30 жұмыс күні (шамамен алты апта) ішінде төлеуге тиіс. Қордың үлгілік шарттарында мерзім қысқарақ: актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн (шамамен төрт апта). Сізге шартыңызда жазылған мерзім қолданылады.

Төлем кешіксе: бес қадам

1. Актіге екі жақтың да электрондық цифрлық қолтаңбасы қойылғанын тексеріңіз. Тапсырыс берушіде актіге қол қоюға немесе себебін жазып бас тартуға үш жұмыс күні бар, қосымша тексеру керек болса, он жұмыс күні.
2. Электрондық шот-фактура жазылғанын тексеріңіз.
3. Төлем мерзімінің бастау күнін және соңғы күнін шарттан есептеңіз. Мысалы, актіге 10 наурызда қол қойылса, 30 күнтізбелік күн 9 сәуірде бітеді.
4. Кешігудің себебін және төлем күнін тапсырыс берушіден жазбаша сұраңыз.
5. Жауап келмесе немесе мерзім өтсе, талап хат жіберіп, тұрақсыздық айыбын есептеңіз.

Хатқа нені жазу керек

Хатта үш нәрсені нақты сұраңыз: акт бойынша төлем қай сатыда, шот-фактураға ескерту бар ма, ақша қашан бөлінеді. Жазбаша жауап кейін талап хатта дәлел болады. Телефонмен не уағдаласқаныңызды кейін дәлелдеу қиын.

Кешігу ақшаңызға қалай әсер етеді

Төлем кешіксе, оның салмағын бірден сезесіз. Айталық, ЖШС ай сайын 4 000 000 теңгелік акт тапсырады, ал төлем 60 күн кешігеді. Сонда екі айлық түсім, 8 000 000 теңге, шотқа келмейді. Айналым қаражаты жетпей қалады, ал жалақыны, салықты және жеткізушілерге төлемді бәрібір төлеу керек. Ақша түсетін күн мен төлейтін күн сәйкес келмесе, оны кассалық алшақтық дейді. Оны жабу жолдары кассалық алшақтық бетінде.

Тұрақсыздық айыбы қашан есептеледі

Үлгілік шарт бойынша тапсырыс беруші кешіктірген әр күнге төленбеген соманың 0,1 %-ын төлейді. Барлығы шарт сомасының 10 %-ынан аспайды. Бірақ кешігу бюджетке байланысты болса, айып есептелмейді.

Ақшаны төлемді күтпей алу

Актіге қол қойылған болса, банктен факторинг желісін ашуға болады. Ол былай жұмыс істейді: актіге қол қойылса, банк соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. Желі ашық тұрғанда келесі актілерге де осылай ақша алуға болады.

Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі), кепіл сұрамайды. Банк бұл үшін сыйақы мен комиссия алады, BCC-де мөлшерлеме жылына 8,5 %-дан басталады.

Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Қайдан бастау керек

Төлем кешіксе, бес қадамның әрқайсысын белгілеп шығыңыз. Ақша қазір керек болса, актілеріңізге факторинг желісін ашуға бола ма, соны тексертіңіз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.