Е-факторинг: онлайн акт бойынша ақша алудың шарттары мен шектеулері

Мемлекеттік сатып алу бойынша актіге қол қойылды, ал тапсырыс беруші төлемейді. Мұндайда онлайн қызметті де қарастыруға болады: онда өтінімді компьютерден толтырасыз. Ол нені береді, кімге жарамайды және жарамаса не істеуге болатынын айтамыз.

Е-факторинг дегеніміз не

Бұл — акт негізінде онлайн ақша беретін қызмет, «е» әрпі «электрондық» дегенді білдіреді. Қазақстанда бұл атпен «Электрондық факторинг орталығы» ЖШС жұмыс істейді. Ол мемлекеттік сатып алу порталындағы шарттармен ғана жұмыс істейді және регрессіз береді: тапсырыс беруші төлемесе, шығынды компания көтереді. Қатысушының ұйымдық нысаны маңызды емес: ЖШС де, жеке кәсіпкер де қатыса алады.

Қалай жұмыс істейді

Алдымен порталда акт қол қойылады. Содан кейін өтінімді онлайн толтырасыз. Компания актіні тексеріп, ақша береді. 1-нұсқа — факторинг (80 %): әдетте акт сомасының 80 %-ы бір жұмыс күнінде келеді, қалған 20 %-ын тапсырыс беруші төлегенде компания комиссияны шегеріп аударады. 2-нұсқа — актіні сату (95 %): компания акт сомасының 95 %-ын бір рет береді, ал комиссиясы алдын ала белгілі.

Қандай шарттарда жұмыс істейді

Акт мемлекеттік сатып алу порталында болуға тиіс. 1-нұсқада акт сомасы 100 000 теңгеден кем болмауға, ал акт қол қойылғаннан бері 30 күннен аспауға тиіс. Акт одан ескі болса (180 күнге дейін), тек 2-нұсқа қалады.

Мысал

Акт 10 000 000 теңге. 1-нұсқада алдымен 8 000 000 теңге келеді, 2-нұсқада — 9 500 000 теңге. Айырма — 1 500 000 теңге.

Комиссия қалай есептеледі

1-нұсқада комиссия төлем келгенге дейін күн сайын есептеледі, сондықтан тапсырыс беруші неғұрлым кеш төлесе, соғұрлым қымбат. 2-нұсқада комиссия тіркелген: тапсырыс берушінің санатына қарай ол акт сомасының 5, 7 немесе 9 %-ы. 1-нұсқада өтінімге қол қоярдан бұрын жеке кабинетте комиссияның шамамен сомасы көрінеді.

Е-факторинг қашан жарамайды

Мына жағдайларда ақша берілмейді.

1. Шарт мемлекеттік сатып алу порталында емес. Самұрық-Қазына мен Бәйтерек сатып алулары, сондай-ақ коммерциялық шарттар қолдау таппайды.
2. Өнім беруші мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енген не компания алдындағы берешегін кешіктірген. Тізілімге шарттарын орындамаған не жалған мәлімет берген өнім берушілер енеді.
3. Салық берешегі 5 млн теңгеден асады.
4. Өнім берушіге қарсы атқарушылық іс қозғалған, яғни сот шешімі бойынша өндіріп алу басталған.
5. Шарт бойынша тапсырыс беруші сомасының бір бөлігін төлеп қойған.

Тапсырыс беруші төлемесе

Төлемді компанияның өзі өндіреді: оның серіктес заңгерлері (компания жұмысқа тартатын заңгерлер) алдымен тапсырыс берушіге талап хат жібереді, кейін сотқа талап арыз береді. Регрессіз болғандықтан, төленбеген соманы өзіңіз қайтармайсыз. Өтінім бергенде шартта осы тәртіп пен регресс тармағы бар-жоғын оқыңыз; регресс туралы жеке бөлімде жазылған.

Банк факторинг желісі несімен өзгеше

Онлайн қызметте ақша бір актіге беріледі. Банк болса факторинг желісін ашады: бұл — белгілі бір сомаға дейінгі жалпы лимит, соның ішінде әр жаңа акт үшін ақша аласыз.

Мысалы, ЦентрКредит банкі (BCC) желіні 36 айға дейін ашады, лимит қайта жаңартылып отырады; соманың 90 %-ына дейін береді, кепіл сұрамайды, өтінімді 5–14 күнде қарайды. Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Шартыңыз порталда болмаса немесе Самұрық-Қазына сатып алуында болса, е-факторинг жарамайды. Ондайда банктегі факторинг желісін қарастыруға болады.

Е-факторинг пен банк желісін салыстыру

Қайдан бастау керек

1. Шарттың мемлекеттік сатып алу порталында екенін тексеріңіз.
2. Салық берешегіңіз бен өзіңізге қарсы атқарушылық іс жоқ екенін қараңыз.
3. Е-факторинг жарамаса, банк желісіне өтінім дайындаңыз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері шартыңыз мемлекеттік сатып алу порталында ма, салық берешегіңіз бар ма, соны тексереді, ал онлайн қызмет жарамаса, банкке өтінім дайындайды.