Квазимемлекеттік секторда сатып алу: заң, жосықсыз қатысушылар тізілімі және төлем мерзімі
Қысқаша. Квазимемлекеттік секторда сатып алу мемлекеттік сатып алудан бөлек заңмен жүреді. «Самұрық-Қазына» қоры мен оның компаниялары өз тәртібімен zakup.sk.kz порталында сатып алады, қалған ұйымдар уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен қағидамен жұмыс істейді. Қор порталының үлгілік шартында тапсырыс беруші актіге қол қойылған соң 30 күнтізбелік күн ішінде төлейді.

Ұлттық компанияға тауар жеткізбек болсаңыз, мемлекеттік сатып алу қағидалары мұнда қолданылмайды. Бұл бетте «Қор» деп «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорын айтамыз.
Қай заң қолданылады
Квазимемлекеттік секторда сатып алу тәртібін «Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы» заң белгілейді. Ол 2022 жылдың 1 қаңтарынан қолданылады. Заң ұлттық холдингтерге, ұлттық компанияларға және солардың үлесі 50 % не одан көп ұйымдарға қолданылады. Тапсырыс берушіңіз осыған жата ма, оны квазимемлекеттік сектор бетіндегі екі сұрақ бойынша тексеріңіз.
Квазимемлекеттік секторда сатып алу: екі тәртіп
| Кім сатып алады | Тәртібін кім бекітеді |
|---|---|
| Қор және оның компаниялары | Қордың директорлар кеңесі |
| Заңға жататын басқа ұйымдар | сатып алу саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган |
Қор мен оның компаниялары zakup.sk.kz порталында сатып алады, шарт та сонда жасалады. Тапсырыс берушіңіз қай тәртіппен сатып алатынын алдымен анықтаңыз: шарттың үлгісі мен төлем мерзімі соған байланысты.
Жосықсыз қатысушылар тізілімі
Сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне үш жағдайда түседі:
- жеңімпаз шарт жасасудан жалтарса;
- өнім беруші жалған мәлімет берсе;
- өнім беруші шартты орындамаса не дұрыс орындамаса.
Соңғы екі жағдайда тізілімге тек сот шешімімен енгізеді. Тапсырыс беруші бұзушылықты білген күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде сотқа жүгінуге тиіс. Тұрақсыздық айыбын төлеп, шартты толық орындасаңыз, ол сотқа бармайды. Тізілімге түскен компания 24 ай бойы сатып алуға қатыса алмайды.
Төлем мерзімі
Заң бойынша шартта тапсырыс беруші міндеттеме орындалған күннен бастап 30 жұмыс күні (шамамен алты апта) ішінде толық төлейді деп жазылуға тиіс. Қор порталының үлгілік шартында мерзім қысқарақ: тапсырыс беруші актіге қол қойылып, құжаттар толық берілген күннен бастап 30 күнтізбелік күн (шамамен төрт апта) ішінде төлейді. Сізге шартыңызда жазылған мерзім қолданылады. Мысалы, актіге 10 қарашада қол қойылса, ақша 10 желтоқсанға дейін келуге тиіс. Қордың тауар өндірушілер тізіліміндегі отандық өндірушілерге мерзім одан да қысқа, ол туралы Самұрық-Қазына өнім берушілері бетінде.
Ақшаны төлемді күтпей алу
Актіге қол қойылса, банктің факторинг желісі арқылы ақшаны тапсырыс берушіні күтпей алуға болады. Банк соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. eFactoring онлайн-платформасы тек goszakup.gov.kz порталындағы шарттармен жұмыс істейді, сондықтан Қор сатып алуларына банк желісі керек.
Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі), кепіл сұрамайды. Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.
Қайдан бастау керек
- Квазимемлекеттік секторда сатып алу тәртібінің қайсысы тапсырыс берушіңізге қолданылатынын анықтаңыз.
- Шарттағы төлем бабын, актінің күнін және құжаттарды толық бергеніңізді растайтын хатты бір жерге жинаңыз.
- Ақша қазір керек болса, актілеріңізге факторинг желісін ашуға бола ма, соны тексертіңіз.
«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.
Самұрық-Қазынаға немесе ұлттық компанияға жеткізесіз бе?Ұлттық компанияның актісін тексеремізТоптың сатып алу ережесі бойынша төлемді күтпеңіз
Ұлттық компаниялар кейін төлейді. Тапсырыс берушіңіздің актілерімен қай банк жұмыс істейтінін айтамыз.Тапсырыс берушінің төлем тарихын қарап, факторинг желісіне банк таңдаймыз.Қол қойылған акт бойынша ақшаны тапсырыс беруші төлегенге дейін қалай алуға болатынын түсіндіреміз. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Желі туралы шешімді банк қабылдайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Квазимемлекеттік секторда сатып алу қай заңмен жүреді?
«Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы» заңмен. Ол 2022 жылдың 1 қаңтарынан қолданылады.
Заң кімдерге қолданылады?
Ұлттық холдингтерге, ұлттық компанияларға және дауыс беретін акцияларының 50 %-ы не одан көбі соларға тиесілі ұйымдарға.
Жосықсыз қатысушылар тізіліміне кім түседі?
Шарт жасасудан жалтарған жеңімпаз, жалған мәлімет берген немесе шартты орындамаған өнім беруші. Тізілімге түскен компания 24 ай бойы сатып алуға қатыса алмайды.
Самұрық-Қазына қай порталда сатып алады?
Қор мен оның компаниялары zakup.sk.kz электрондық сатып алу порталында сатып алады.
Тапсырыс беруші қанша күнде төлейді?
Қор порталының үлгілік шартында актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде. Заң шартқа 30 жұмыс күнінен ұзақ мерзім жазуға рұқсат етпейді.
Тақырып бойынша тағы
Дереккөздер және тексерілген күні
- Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы туралы заң (08.06.2021 № 47-VII), тексерілді 2026-11-14
- BCC (ЦентрКредит банкі), «Факторинг» өнімі, тексерілді 2026-11-14
- Самұрық-Қазына - сатып алулар, тексерілді 2026-11-14
- Самұрық-Қазына электрондық сатып алу порталы, тексерілді 2026-11-14