Кредиттік желі дегеніміз не және факторинг желісі одан немен ерекшеленеді

Ақша ай сайын керек болса, әр жолы жаңа кредит рәсімдеу қолайсыз. Сондықтан банктер кәсіпкерге лимит ашады: керек кезде аласыз, қайтарсаңыз, қайта аласыз. Төменде желінің қалай жұмыс істейтіні, түрлері және факторинг желісінің айырмасы бір мысалмен көрсетілген.

Кредиттік желі дегеніміз не

Банк сізге белгілі бір сомаға дейін ақша беруге келіседі. Бұл сома — лимит. Сіз оны бірден алмайсыз: керек кезде бөліп аласыз. Лимит ішіндегі әр жеке аударымды транш дейді. Транш алмағанша сізде қарыз жоқ, ал алғаныңызды шартта жазылған мерзімде қайтарасыз.

Кредит пен кредиттік желінің айырмасы

Кредитті бір сомамен бір рет аласыз да, кесте бойынша қайтарасыз. Тағы ақша керек болса, жаңа өтінім бересіз. Желіде лимит бар: керек кезде аласыз, ал жаңартылатын желіде өтеген бөлігіңіз қайтадан пайдалануға ашылады.

Бір нәрсеге назар аударыңыз: желіні ұйымдастырғаны үшін алатын комиссияны банк жұмсаған сомадан емес, бүкіл лимиттен есептеуі мүмкін. Мысалы, BCC-де бұл комиссия желі сомасының 0,25–1 %-ы, Bereke Bank-те лимиттің 0,5 %-ы. Сондықтан тым үлкен лимит сұрамаңыз.

Желінің түрлері

Овердрафт желі емес, бірақ соған ұқсайды: шотта ақша жетпегенде банк шоттағы қалдықтан артық төлеуге қысқа мерзімге рұқсат береді. Ол қысқа әрі аз алшақтыққа жарайды.

Факторинг желісі — актіге қарап ашылатын желі

Факторинг желісі де жаңартылатын лимит. Айырмасы мынада: банк траншты кез келген қажетке емес, қол қойылған акт бойынша береді. Заңда мұны факторинг, яғни ақшалай талапты беріп қаржыландыру дейді.

Актіге қол қойылса, банк лимит ішінде акт сомасының көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді, ал лимит қайтадан бос болады. Кәдімгі кредиттік желіде қарызды өз табысыңыздан қайтарасыз, ал факторинг желісінде есеп тапсырыс беруші төлегенде жабылады. Тапсырыс беруші төлемесе, кім жауап беретіні шартта жазылады.

Мысал: 30 000 000 ₸ лимит

Банк сізге 30 000 000 ₸ лимит ашты делік. Айдың соңында 10 000 000 ₸-лік актіге қол қойылды. BCC акт сомасының 90 %-ына дейін береді, яғни 9 000 000 ₸. Бұл — бір транш. Лимиттен әлі 21 000 000 ₸ бос тұр, оны келесі актілерге пайдалана аласыз.

Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады: қалған 1 000 000 ₸-ден банк ақысы шегеріліп, қалғаны сізге келеді. Лимит қайтадан 30 000 000 ₸ болып ашылады. Келесі айда жаңа актіге қол қойылса, жаңа транш аласыз. BCC-де бір транштың мерзімі 180 күнге дейін.

Желі қаншаға түседі

BCC-дің мысалында ақының негізгі бөліктері мынадай.

• Ставка — жылына 8,5 %-дан.
• Желіні ұйымдастыру комиссиясы — желі сомасының 0,25–1 %-ы: 30 000 000 ₸ лимитке 75 000–300 000 ₸.
• Транш комиссиясы — әр транш сомасының 0–6 %-ы.
• ҚҚС — 2026 жылдан бастап факторинг сыйақысына қосылған құн салығы есептеледі.

Барлық шығынды қосқандағы жылдық тиімді мөлшерлеме BCC-де 8,9 %-дан 35 %-ға дейін. 9 000 000 ₸ транш 30 күнге түссе, бұл шамамен 65 800–258 900 ₸ болады. Есептеу жолы: 9 000 000 × мөлшерлеме × 30 / 365.

Банк нені қарайды

Факторинг желісін ашарда банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC, кепіл сұрамайды. Басқа банктің шарты өзінікі, оны бөлек оқыңыз.

Қалай бастау керек

1. Соңғы актілерді және әр акт бойынша ақша келген күнді жинаңыз.
2. Ай сайын қанша ақша керек екенін санап, лимитті соған қарай сұраңыз.
3. «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілеріне жазыңыз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.

Банктердің шарттарын салыстыру бизнеске арналған кредиттік желі бетінде.