Регресс факторингте: тапсырыс беруші төлемесе, кім жауап береді

Банк «факторинг» деді, бірақ шарттың соңында «регресс» деген сөз тұр. Тапсырыс беруші төлемесе, ақша кімнің қалтасынан шығатынын осы тармақ анықтайды.

Регресс дегеніміз не

Факторингте банк актіге қол қойылған соң ақшаны төлемді күтпей береді, тапсырыс беруші төлегенде, банкпен есеп жабылады. Ал тапсырыс беруші төлемесе, не болады? Мұны шарттағы регресс тармағы шешеді: банк берген ақшаны сізден қайтарып ала ма, әлде шығынды өзі көтере ме.

Заң не дейді

Азаматтық кодексте «регресс» деген сөз жоқ. Шартта өзгеше жазылмаса, талап жарамсыз болып шыққанда клиент банкке жауап береді. Ал тапсырыс беруші төлемегені үшін, шартта басқаша жазылмаса, клиент жауап бермейді. Яғни бұл құқық тек шарт арқылы пайда болады.

Банк талапты сатып алса, кейін талап бойынша алынған сома клиентке төленгеннен аз болса да, клиент банкке ештеңе қайтармайды. Ал талап қамтамасыз ету ретінде берілсе, банк ақша алған соң есеп береді де, артық соманы клиентке қайтарады; жетпесе, қалған бөлігін клиент толықтырады.

Регрессі бар және регрессіз факторингтің айырмасы

Регрессі бар факторингте банк ақшаны қарыз сияқты береді: тапсырыс беруші төлемесе, ол ақшаны сізден өндіріп алады. Регрессіз түрде банк тапсырыс берушінің төлемеу тәуекелін өзі сатып алады. Айырмасы былай:

Толық және ішінара түрі

Шартта банктің қайтарып алу құқығы толық не ішінара болуы мүмкін. Ішінара болса, тәуекелдің бір бөлігі ғана сізде қалады, ал қалғанын банк көтереді. Қанша бөлігі сізде қалатынын шарттан санмен қараңыз.

Мысал

Акт 10 000 000 теңге, банк 9 000 000 теңге төледі. Тапсырыс беруші төлемесе: регрессіз болса, 9 000 000 теңге сізде қалады; регрессі бар болса, оны банкке қайтарасыз.

Регрессіз болса да нені ұмытпау керек

Регрессіз болса да, талап жарамсыз болып шықса, өнім беруші банкке өтейді. Яғни акт заңды болуы керек: нақты орындалған жұмыс немесе жеткізілген тауар үшін ғана ақша алғаныңызды растай алуыңыз тиіс. Шартта өзгеше жазылмаса, тапсырыс берушінің төлемегені үшін жауап бермейсіз; осыны ашық жазғызыңыз: «клиент тапсырыс берушінің төлемегені үшін жауап бермейді».

Қай түрін таңдау керек

Заң банкке екі түрін де ұсынуға мүмкіндік береді, ал нақтысын шарт белгілейді. Регрессі бар факторингте тапсырыс беруші төлемесе, ақшаны өзіңіз қайтарасыз. Регрессіз түрде тәуекелді банк алады, бірақ оны әр банк бермейді. Сондықтан тапсырыс берушіңіздің төлеу тарихына қараңыз: ол әрқашан төлесе, тәуекел аз.

Қайдан бастау керек

1. Шарттан «төлемегені үшін жауап» тармағын табыңыз.
2. Банктен жазбаша сұраңыз: тапсырыс беруші төлемесе, ақшаны қайтару керек пе.
3. Екі нұсқаның бағасын ҚҚС-пен және комиссияларымен қоса салыстырыңыз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.