Факторинг ҚҚС: 2026 жылы банк комиссиясына ҚҚС қалай қосылады

Банк «ставка 8,5 %» деді, ал төлейтін сома басқа болып шықты. Себебі — қосылған құн салығы, яғни ҚҚС. Екі банктің мысалымен факторинг ҚҚС-пен қанша тұратынын санап көрсетеміз.

2026 жылы ҚҚС қанша

Жаңа Салық кодексі 2026 жылдың 1 қаңтарынан қолданылады, ҚҚС ставкасы — 16 %. ҚҚС-тан босатылатын қаржы операцияларының тізімінде факторинг жоқ, яғни қазір факторинг ҚҚС-пен төленеді. 2026 жылдың қыркүйегінде Ұлттық экономика министрлігі банктердің факторинг операцияларын ҚҚС-тан босататын заң жобасын дайындады, бірақ кодекстің қазіргі мәтінінде мұндай босату жоқ.

ҚҚС-ты кім төлейді

Банк ҚҚС-ты өз сыйақысына қосады. ЦентрКредит банкінде (BCC) 8,5 %-ға 16 % қосылады, комиссиялар да ҚҚС-пен берілген. Сондықтан ҚҚС-ты ескерсеңіз, 8,5 % ставка іс жүзінде 8,5 × 1,16 = 9,86 % болады. Мысалы, акт 10 000 000 теңге болса, тапсырыс беруші 10 000 000 теңгені төлейді, ал банктің сыйақысы мен ҚҚС-ты сіз өз бөлігіңізден шегересіз.

Факторинг ҚҚС есебі: мысал

Акт 10 000 000 теңге, банк соманың 90 %-ын, яғни 9 000 000 теңгені береді. Ставка — жылдық 8,5 %, мерзім — 30 күн.

Желі — банк бір рет ашатын лимит, транш — сол лимит ішіндегі жеке аударым. Бұл тек сыйақы, комиссиялар бөлек: желіні ұйымдастыру үшін желі сомасының 0,25–1 %-ы, транш үшін 0–6 %, құжат өңдеу үшін 0–5 000 теңге. Банктің жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) барлық комиссияны қосқанда шығатын жылдық ставканы көрсетеді: BCC-де ол мәміле шартына қарай 8,9 %-дан 35 %-ға дейін.

Ставка айына және ҚҚС-пен берілсе

Bereke Bank ставканы айына 2,17 %-дан ҚҚС-пен береді (жылына шамамен 26 %): ҚҚС ставканың ішінде. BCC-дегі жылдық 8,5 % айына шамамен 0,71 %, ҚҚС-пен 0,82 % болады. 9 000 000 теңгеге: 9 000 000 × 2,17 % = 195 300 теңге, оның ішіндегі ҚҚС — 195 300 × 16 / 116 = 26 938 теңге, банкке қалатыны — 168 362 теңге. Бұған желіні ұйымдастыру комиссиясы да қосылады: Bereke-де ол лимиттің 0,5 %-ы.

ҚҚС-пен және ҚҚС-сыз ставканы қалай салыстыру керек

ҚҚС-сыз ставканы ҚҚС-пен алу үшін 1,16-ға көбейтіңіз. ҚҚС-пен берілген ставканы ҚҚС-сыз ету үшін 1,16-ға бөліңіз. Мысалы, Bereke-нің айына 2,17 % ставкасы ҚҚС-сыз айына шамамен 1,87 % болады: 2,17 ÷ 1,16. Екі банкті тек бір түрге келтіріп салыстырыңыз, әйтпесе айырма жалған көрінеді.

Банктен не сұрау керек

Әр банкте ставка ҚҚС-ты қамтиды не қамтымайды, сондықтан банктен сұраңыз: ставка мен комиссия ҚҚС-пен бе, ҚҚС-сыз ба. Жауабын жазбаша алыңыз, кейін оны шарттан тексересіз.

Қайдан бастау керек

1. Банктен ставка мен комиссияның ҚҚС-пен екенін сұраңыз.
2. Актіңіз бойынша сыйақы, ҚҚС және комиссиялардың жиынын жоғарыдағыдай есептеңіз.
3. Нәтижені кредитпен салыстырыңыз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актіңіз бойынша екі банктің бағасын ҚҚС-пен салыстырып береді.