Заңды тұлғадан берешекті өндіру: шарт бойынша қадамдар

Шарт бар, акт бар, ал компания төлемейді. Мұндайда бірнеше қадамнан өтесіз, әр қадамның өз мерзімі мен құжаты бар. Төменде қадамдарды ретімен, құрылтайшы мен таратылған компания туралы айтамыз.

Алдымен құжаттарды жинаңыз

Жеткізуде шарт, жүкқұжат, қабылдау-тапсыру актісі және электрондық шот-фактура керек. Жұмыс пен қызметте орындалған жұмыс немесе көрсетілген қызмет актісі мен шот-фактура жеткілікті. Мемлекеттік сатып алудың үлгілік шартында және «Самұрық-Қазына» қорының үлгілік шарттарында төлем мерзімі — актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн.

Заңды тұлғадан берешекті өндіру қадамдары

1. Төлем мерзімінің өткенін шарттан тексеріңіз.
2. Тапсырыс берушіге талап хат жіберіңіз.
3. Жауап келмесе, сот бұйрығын сұраңыз немесе талап арыз беріңіз.
4. Сот шешімі күшіне енген соң орындау құжатын сот орындаушысына беріңіз.
5. Ақшаны сот орындаушысы өндіреді: қарапайым компаниядан жеке, мемлекеттен және мемлекет үлесі 50 % және одан көп компаниядан мемлекеттік сот орындаушысы. Сот бұйрығы мен орындау парағын сот актісі заңды күшіне енген күннен бастап үш жыл ішінде орындаушыға ұсыныңыз.

Бұйрық немесе талап арыз

Бұл дауды мамандандырылған ауданаралық экономикалық сот қарайды. Арызды жауапкердің тұрған жері бойынша не оның мүлкі тұрған жер бойынша бересіз. Сот бұйрығы сот отырысынсыз, үш жұмыс күнінде шығады, баж — 1,5 %. Талап арызда баж — 3 %. Тұрақсыздық айыбын да бұйрыққа қосуға болады.

Мемлекеттік сатып алу және ұлттық компаниялардың сатып алуы бойынша берешек үшін нотариустың атқарушылық жазбасы жасалмайды, ол жерде сот бұйрығы немесе талап арыз қалады.

Тұрақсыздық айыбы

Шартта тұрақсыздық айыбы жазылса, залалды дәлелдеудің қажеті жоқ. Ол тіркелген сома не пайыз болып жазылады. Шартта көрсетілмесе, ақша төлеуді кешіктіргені үшін айып Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесімен есептеледі: 23.10.2026 бастап ол 15,75 % жылдық. Залал тұрақсыздық айыбымен жабылмаған бөлігінде өтеледі.

Құрылтайшыдан борышты өндіру

ЖШС құрылтайшысы компанияның міндеттемелері бойынша жауап бермейді, заңда тікелей аталған жағдайлар болмаса. Құрылтайшыдан ақша алудың әдетте бір жолы бар: шарт жасар алдында ол компанияның борышын өзі төлейтінін жазбаша міндеттенсін (кепілдік берсін). Ауызша уәде жарамсыз.

Таратылған заңды тұлғадан борышты өндіру

Компания таратылып жатса, талапты тарату комиссиясына жазыңыз: талап хабарлама жарияланғаннан кейін кемінде екі ай ішінде қабылданады. Комиссия бас тартса не жауап бермесе, тарату балансы бекітілгенше комиссияға қарсы талап арыз беріңіз. Баланс бекітілгенше жазбаған талабыңыз өшеді: оны енді ешкім төлемейді. Компания мемлекеттік тізілімнен (бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің Ұлттық тізілімі) шығарылғанда, тарату аяқталады.

Салықта да ескеріңіз: тарату балансы бекітілген күні талап етілмеген борышты шығысқа жатқызуға болады. Үш жылдан бері өтелмеген талап күдікті талап деп саналады.

Төлем жылдам керек болса

Сот пен сот орындаушысы арқылы заңды тұлғадан берешекті өндіру уақыт алады. Актіге қол қойылған болса, соттың нәтижесін күтпей-ақ банктен ақша алуға болады: ол үшін банк факторинг желісін ашады. Бұл — белгілі бір сомаға дейінгі лимит, соның ішінде банк әр қол қойылған акт үшін соманың көп бөлігін сізге аударады. Тапсырыс беруші төлегенде, банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.