Төлемді кейінге қалдыру: мерзім, шарт және келісім хаты
Қысқаша. Төлемді кейінге қалдыру — өнім беруші тапсырыс берушіге төлеуге беретін мерзім. Мемлекеттік сатып алуда тапсырыс беруші 30 күнтізбелік күн ішінде төлеуге тиіс. Ұлттық компанияларда заң ең көбі 30 жұмыс күніне рұқсат етеді, ал «Самұрық-Қазына» қорының үлгілік шарттарында мерзім — актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн. Тұрақсыздық айыбын жазбаша келісіңіз, әйтпесе ақша кешіккенде базалық мөлшерлеме қолданылады.
Тапсырыс беруші «ақшаны кейін төлейміз» дейді, ал сіздің ақшаңыз тауарда жатыр. Мерзім қанша болуы мүмкін, оны шартқа қалай жазу керек және ақшаңызды қалай босату керек — осыны айтамыз.
Төлемді кейінге қалдыру дегеніміз не
Бұл — өнім беруші тауарды не жұмысты тапсырып, төлемді тапсырыс берушіден кейінірек алуға келісуі. Бұл мерзімде ақшаңыз тауарда жатады. Сондықтан шартта қанша күнге кейінге қалдырылатыны және кешіксе не болатыны жазылуы керек.
Мерзім: мемлекеттік сатып алу мен ұлттық компаниялар
| Кім | Мерзім | Қай күннен санайды |
|---|---|---|
| Мемлекеттік сатып алу, заң | 30 күнтізбелік күн ішінде төленеді | міндеттеме орындалған күннен |
| Мемлекеттік сатып алу, үлгілік шарт | 30 күнтізбелік күн | актіге қол қойылған күннен |
| Ұлттық компаниялар, заң | ең көбі 30 жұмыс күні, шамамен алты апта | міндеттеме орындалған күннен |
| Ұлттық компаниялар, шарт (zakup.sk.kz) | 30 күнтізбелік күн | актіге қол қойылған күннен |
Заң мерзімді орындалған күннен, ал үлгілік шарт актіден санайды. Сіз үшін шарттағы жазу шешеді.
Кейінге қалдыруды қалай беруге болады
Жаңа мерзім шартта жазылған мерзімнен ұзақ болса, оны қосымша келісіммен рәсімдеңіз. Келісерден бұрын үш нәрсені қараңыз: тапсырыс беруші бұрынғы актілеріңізді қалай төлегенін, жаңа күнді және кешіксе, айып қалай есептелетінін.
Шартқа не жазу керек
Шартқа үш нәрсені жазыңыз: төлем мерзімі, оның басталатын күні және кешіксе, төленетін тұрақсыздық айыбы. Айып туралы келісім жазбаша жасалмаса, жарамсыз. Мөлшерін жазбасаңыз, ақша кешіккенде Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі қолданылады: 2026 жылғы 23 қазаннан бастап ол жылдық 15,75 %. Шартта күніне 0,1 % деп жазсаңыз, ол жылына 36,5 %-ға тең, яғни базалық мөлшерлемеден екі еседен көп.
Мерзімді ұзартуды қалай рәсімдеу керек
Тапсырыс беруші кейінге қалдыруды сұраса, ауызша емес, жазбаша келісіңіз: ауызша келісімнен кейін қай мерзім дұрыс екенін дәлелдеу қиын. Ұзартуды шартқа қосымша етіп тіркеңіз.
Келісім хаты (сіз жазасыз): «Шарт № __ бойынша __ теңге сомасын төлеу мерзімін сіздің өтінішіңіз бойынша __ күнге дейін ұзартуға келісеміз. Кешіккен күндері тұрақсыздық айыбы шарттың __ тармағы бойынша есептеледі. Шарттың қалған тармақтары өзгермейді.»
Мерзім өтіп кетсе
Төлем мерзімі өтсе, алдымен талап хат жіберіңіз. Талап қою мерзімі — үш жыл: ол міндеттеме орындалуға тиіс мерзім біткеннен кейін басталады, оны келісіммен өзгертуге болмайды. Кешіккен күнге есепті тұрақсыздық айыбы бетінде көріңіз.
Ақшаны күтпей алу
Мерзім ұзарған сайын ақша ұзағырақ тауарда жатады: бұл кассалық алшақтық, яғни ақша түсетін мерзім мен төлейтін мерзімнің сәйкес келмеуі. Актіге қол қойылған болса, банктен факторинг желісін ашуға болады. Бұл — белгілі бір сомаға дейінгі лимит, соның ішінде банк әр қол қойылған акт үшін соманың көп бөлігін төлемді күтпей аударады. Мысалы, 10 000 000 теңгелік актіге BCC (ЦентрКредит банкі) 90 %-ына дейін, яғни 9 000 000 теңгеге дейін береді, ал 1 000 000 теңге тапсырыс беруші төлегеннен кейін келеді.
Қайдан бастау керек
- Шарттағы төлем мерзімі мен басталатын күнін тексеріңіз.
- Тұрақсыздық айыбы шартта жазбаша жазылғанын қараңыз.
- Егер төлемді кейінге қалдыру ұзарса, жазбаша келісіп, жаңа күнді шартқа қосымша етіп тіркеңіз.
Төлем кешігіп жатса, «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері шартыңыздағы мерзімді тексеріп, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.
Факторинг желісін ашқыңыз келе ме?Факторинг сізге сай келе ме, тексеремізТапсырыс берушіңізді қай банк алатынын біліңіз
Тапсырыс берушілеріңізбен жұмыс істейтін банкті таңдап, құжаттар мен өтінімді дайындаймыз.Актілер мен тапсырыс берушінің төлем тарихын қараймыз: банк үшін ең маңыздысы осы.Актілеріңізге банктердің шарттарын салыстырып, желіні қалай пайдалану керегін түсіндіреміз. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Желі туралы шешімді банк қабылдайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Мемлекеттік сатып алуда төлем мерзімі қанша?
Заң бойынша шартта толық төлем міндеттеме орындалған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде жасалады деп жазылуға тиіс. Үлгілік шартта бұл 30 күн актіге қол қойылған күннен есептеледі.
Ұлттық компаниялардағы төлем мерзімі қанша?
Ұлттық компанияларда заң ең көбі 30 жұмыс күніне, яғни шамамен алты аптаға рұқсат етеді. Ал «Самұрық-Қазына» қорының үлгілік шарттарында — актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн.
Шартта ставка жазылмаса, тапсырыс беруші кешіккені үшін қанша төлейді?
Шартта айып жазылмаса, ақша кешіккенде айып Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесімен есептеледі: 2026 жылғы 23 қазаннан бастап ол жылдық 15,75 %.
Тапсырыс беруші төлемді кейінге қалдыруды сұраса, не істеймін?
Жазбаша келісіңіз: жаңа күнді, себебін және кешіксе, тұрақсыздық айыбы қалай есептелетінін жазыңыз. Хат үлгісі төменде.
Төлем кейінге қалса, ақшаны қалай алуға болады?
Актіге қол қойылған болса, банктен факторинг желісін ашуға болады. Бұл — белгілі бір сомаға дейінгі лимит, соның ішінде банк әр қол қойылған акт үшін соманың көп бөлігін төлемді күтпей аударады. Тапсырыс беруші төлегенде, банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.
Тақырып бойынша тағы
Дереккөздер және тексерілген күні
- Мемлекеттік сатып алу туралы заң; Қағидалар (ҚР Қаржы министрінің 09.10.2024 № 687 бұйрығы), тексерілді 2026-11-15
- Азаматтық кодекс (жалпы бөлім), 294, 353-баптар, тексерілді 2026-11-15
- Ұлттық Банктің базалық мөлшерлеме туралы хабарламасы, тексерілді 2026-11-15