Өнім берушінің қаржылық орнықтылығы: портал нені қарайды және қай лотқа керек
Қысқаша. Қаржылық орнықтылық — өнім берушіге қойылатын талап, оны мемлекеттік сатып алу порталы өзі тексереді: компанияның табысын, төлеген салығын, негізгі құралдарын және еңбекақы қорын қарайды. Бұл талап әр лотқа емес, тек ірі лоттарға қойылады. Ал салық берешегі 6 АЕК-тен, 2026 жылы 25 950 ₸-ден аспауы керек, лоттың сомасы қандай болса да.
Ірі тендерге өтінім берерде портал компанияңыздың жағдайын өзі қарап шығады. Сізден есеп-қисап сұрамайды, бірақ талапқа сай келмесеңіз, өтінім өтпейді. Төменде портал нені қарайтыны, талап қай сомадан басталатыны және банк факторинг желісін ашарда басқа нәрсеге қарайтыны жазылған.
Қаржылық орнықтылық дегеніміз не
«Мемлекеттік сатып алу туралы» заңның 11-бабы өнім берушіге біліктілік талаптарын қояды. Солардың бірі — өнім берушінің қаржылық орнықтылығы, яғни компания қаржы жағынан берік болуы керек.
Портал нені қарайды
Қаржылық орнықтылық көрсеткішін сіз өзіңіз есептемейсіз және құжат жүктемейсіз. Портал оны мемлекеттік кірістер органдарындағы мәліметтерден өзі шығарады. Ол төрт нәрсеге қарайды:
- компанияның табысына;
- төлеген салығына;
- негізгі құралдарына, яғни ұзақ пайдаланатын мүлкіне: құрал-жабдық, көлік, ғимарат;
- еңбекақы қорына, яғни қызметкерлерге төлеген жалақыға.
Қай лотқа қолданылады
Лот — сатып алудың бөлек өтінім берілетін бөлігі. Талап лот сомасы белгілі шектен асқанда ғана қолданылады. Шектер айлық есептік көрсеткішпен (АЕК) берілген, 2026 жылы бір АЕК 4 325 ₸.
| Не сатып алынады | Шек | Теңгемен |
|---|---|---|
| Тауар | 4000 АЕК | 17 300 000 ₸ |
| Қызмет | 8000 АЕК | 34 600 000 ₸ |
| Жұмыс | 20 000 АЕК | 86 500 000 ₸ |
Жобалау жұмысында, сараптамада және техникалық қадағалауда шек жоқ: бұл лоттарда қаржылық орнықтылық сомасына қарамай тексеріледі.
Үш мысал:
| Лот | Шек | Талап қолданыла ма |
|---|---|---|
| 12 000 000 ₸ тауар | 17 300 000 ₸ | жоқ |
| 60 000 000 ₸ құрылыс жұмысы | 86 500 000 ₸ | жоқ |
| 40 000 000 ₸ қызмет | 34 600 000 ₸ | иә |
- Тауар 4000 АЕК = 17 300 000 ₸
- Қызмет 8000 АЕК = 34 600 000 ₸
- Жұмыс 20 000 АЕК = 86 500 000 ₸
- Салық берешегі 6 АЕК = 25 950 ₸
Салық берешегі: 6 АЕК
Бұл — бөлек талап, оны да портал өзі тексереді. Салық берешегіңіз 6 АЕК-тен, 2026 жылы 25 950 ₸-ден аспауы керек. Мұнда лоттың сомасы маңызды емес: 5 миллиондық лотқа да, 500 миллиондық лотқа да бірдей қолданылады.
Мысалы, берешек 30 000 ₸ болса, шектен 4 050 ₸ асады. Бұл аз сома сияқты, бірақ өтінімге кедергі болуы мүмкін. Сондықтан өтінім берер алдында салық берешегіңізді тексеріп, барын жабыңыз.
Банк нені қарайды
Тендерді ұтқан соң шарт басталады, ал ақша көбіне актіге қол қойылғаннан кейін, тағы 30 күнге дейін өткенде келеді. Акт пен төлемнің арасына банк факторинг желісін ашуы мүмкін. Бірақ банктің тексеруі порталдың тексеруіне ұқсамайды. Банк үшін бастысы — сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегені. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.
Желі былай жұмыс істейді: актіге қол қойылса, банк соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі), кепіл сұрамайды.
«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады. Шешімді банк шығарады.
Өтінім берер алдында тексеріңіз
- Лоттың түрін және сомасын қараңыз: тауар, қызмет әлде жұмыс.
- Соманы шекпен салыстырыңыз: 17 300 000, 34 600 000 немесе 86 500 000 ₸. Жобалау, сараптама, техникалық қадағалау болса, талап бәрібір бар.
- Салық берешегіңіз 25 950 ₸-ден аспайтынын тексеріңіз.
- Шарт басталғанда қанша ақша керек болатынын тендерге ақша және аванс беттерінен есептеңіз.
- Акт бойынша ақша қашан келетінін қазынашылық арқылы төлем бетінен қараңыз.
Актіге қол қойылды, ал тапсырыс беруші төлемді созып жүр ме?Актіңіз бойынша ақшаны қазір алуға бола ма, тексеремізТапсырыс берушіңізді қай банк алатынын біліңіз
Актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен қай банк жұмыс істейтінін айтамыз.Факторинг желісінде банк акт бойынша төлейді, ал тапсырыс берушіден өзі алады.Мемлекеттік тапсырыс берушіңізге сай банкті таңдап, желіге өтінім дайындаймыз. Жұмыс уақытында хабарласамыз. Желі туралы шешімді банк қабылдайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қаржылық орнықтылықты кім есептейді?
Мемлекеттік сатып алу порталы өзі анықтайды. Ол компанияның табысын, төлеген салығын, негізгі құралдарын және еңбекақы қорын қарайды.
Талап қай сомадан бастап қолданылады?
Лот сомасы тауарда 4000 АЕК-тен, қызметте 8000 АЕК-тен, жұмыста 20 000 АЕК-тен асса. Жобалау жұмысында, сараптамада және техникалық қадағалауда сомасына қарамай қолданылады.
Салық берешегіне шек бар ма?
Бар: 6 АЕК, 2026 жылы бұл 25 950 ₸. Бұл шек лоттың сомасына қарамай қолданылады.
Факторинг желісін ашқанда банк не қарайды?
Банк үшін бастысы — сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегені. Шешімді банк өзі шығарады.
Тақырып бойынша тағы
Дереккөздер және тексерілген күні
- «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңы 106-VIII, 11-бап, тексерілді 2026-11-14
- Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 09.10.2024 № 687 бұйрығы), тексерілді 2026-11-14
- 2026 жылғы АЕК 4 325 теңге (gov.kz), тексерілді 2026-11-14