Кассалық алшақтық: ақша төлем күнінен кеш келгенде не істеу керек

Мемлекетке жеткізетін бизнесте бұл жиі болады: жұмыс істелді, актіге қол қойылды, ал ақша 30 күнге дейін кейін келеді. Төменде алшақтықтың неден пайда болатыны, оны қалай санайтыны, қалай жабатыны және бұл қаншаға түсетіні жазылған.

Кассалық алшақтық дегеніміз не

Шотқа ақша кеш келеді, ал төлейтін күн ертерек жетеді. Осы екі күннің арасы — кассалық алшақтық. Компания табысты болуы мүмкін: есепте пайда бар, бірақ дәл осы айда шотта ақша жетпейді.

Неден пайда болады

Төрт жиі себеп бар:

1. клиенттер ақшаны кеш төлейді, яғни дебиторлық берешек жиналады;
2. түсім маусымға қарай ауытқиды;
3. сатып алу дұрыс жоспарланбайды, ақша қоймадағы тауарда қатып қалады;
4. бюджет дұрыс құрылмаған, төлем күндері алдын ала есептелмеген.

Мемлекеттік тапсырыс берушімен жұмыс істесеңіз, көбіне бірінші себеп болады.

Мемлекеттік тапсырыс берушімен алшақтық неге ұзарады

Алдымен тапсырыс беруші актіге қол қояды: порталдағы хабарламадан кейін 3 жұмыс күні ішінде, қосымша тексеру керек болса — 10 жұмыс күніне дейін. Содан кейін төлем мерзімі басталады. Заң бойынша тапсырыс беруші сіз міндеттемені орындаған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде толық төлеуге тиіс. Үлгілік жеткізу шартында бұл 30 күн актіге қол қойылған күннен саналады.

Тапсырыс беруші мемлекеттік мекеме болса, төлемді қазынашылық өткізеді. Қазынашылық тапсырыс берушінің төлем шотын келесі жұмыс күнінен кешіктірмей орындайды немесе қайтарады. Бірақ мекеменің шотында ақша жетпесе, шот орындалмайды, ал үлгілік шарт бойынша мұндай кешігуге тапсырыс берушіге айып та есептелмейді.

Осы уақытта шығын тоқтамайды. Күніне 200 000 ₸ жұмсасаңыз, 35 күнде 7 000 000 ₸ кетеді, ал түсім нөл.

Кассалық алшақтықты қалай санайды

Есеп қарапайым: кезең басындағы қалдыққа күтілетін түсімді қосып, міндетті төлемдерді шегересіз. Нәтиже теріс болса, кассалық алшақтық бар.

Мысал. Ай басында шотта 1 500 000 ₸ бар. Акт бойынша ақша 30 күннен кейін келеді, сондықтан осы айдың түсімі нөл. Төлейтініңіз: жалақы 2 400 000 ₸, салық 700 000 ₸, жеткізуші 1 000 000 ₸, барлығы 4 100 000 ₸. Есеп: 1 500 000 − 4 100 000 = −2 600 000 ₸. Сізге 2 600 000 ₸ жетпейді.

Қалай жабады

Факторинг желісі нақты қол қойылған актіге байланған: тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады.

Факторинг желісімен жабу: мысал

Жоғарыдағы мысалға оралайық: 2 600 000 ₸ жетпейді, ал қолыңызда 5 000 000 ₸-лік қол қойылған акт бар. BCC (ЦентрКредит банкі) акт сомасының 90 %-ына дейін береді, яғни 4 500 000 ₸-ге дейін. Бұл алшақтықты толық жабады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.

Бағасы: 4 500 000 ₸-ні 30 күнге алсаңыз, BCC-дің ең төмен ставкасымен (жылдық 8,5 %) бұл шамамен 31 400 ₸ (4 500 000 × 8,5 % × 30 / 365). Барлық шығынды қосқандағы жылдық тиімді мөлшерлеме 8,9 %-дан 35 %-ға дейін, яғни шамамен 32 900–129 500 ₸. 2026 жылдан бастап факторинг сыйақысына ҚҚС есептеледі.

Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі), кепіл сұрамайды. Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Кассалық алшақтықтың алдын алу

1. Әр айға ақша түсімі мен төлемдердің кестесін жасаңыз.
2. Әр тапсырыс берушінің төлем мерзімін шарттан қарап, ақша түсетін күнді соған қарай қойыңыз. Мерзімді санау жолы шарттағы төлем мерзімі бетінде.
3. Қазынашылық төлемі кешігуі мүмкін екенін жоспарға қосыңыз: қазынашылық арқылы төлем.
4. Желіні алшақтық пайда болмай тұрып ашыңыз: лимит дайын болса, ақша керек күні банкке жүгірмейсіз.
5. Алшақтық ай сайын қайталанса, бір айлық шығынды төленбеген актілер сомасымен салыстырыңыз. Ақшаңыз актіде болса, факторинг желісі сол ақшаны күтпей алуға мүмкіндік береді.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.