Борышты өндіру: компания төлемесе, берешекті алудың жолдары

Компания төлемей қойса, борышты өндіру — ақшаны қайтарудың заңды жолы. Қайсысын таңдау берешектің түріне, мерзіміне және шарттағы жазуға байланысты.

Борышты өндіру жолдарын салыстыру

Талап хат пен медиация

Заң немесе шарт талап етсе, алдымен талап хат жіберіңіз: онсыз судья арызды қайтарып береді. Медиация — дауды медиатордың көмегімен ерікті түрде шешу. Ол 30 күнтізбелік күнде аяқталады, тараптар келіссе — 60 күнге дейін. Келісімді сот бұйрығына айналдыруға болады.

Нотариус

Шарт жазбаша болса, төлем мерзімі келсе және борышқор берешекті жазбаша мойындаса, нотариус атқарушылық жазбаны электронды түрде жасайды. Мойындау талап хатқа берген жауапта да болуы мүмкін. Талап ету құқығы пайда болғаннан бері үш жылдан көп өтпесе ғана нотариусқа жүгінуге болады. Мемлекеттік сатып алу және ұлттық компаниялардың сатып алуы бойынша берешекке нотариус жазба жасамайды: ол жерде сотқа жүгінесіз.

Сот бұйрығы мен талап арыз

Берешек даусыз болса, сот бұйрығын сұраңыз: судья оны үш жұмыс күнінде электронды түрде, сот отырысынсыз шығарады. Тұрақсыздық айыбын да бұйрыққа қосуға болады. Баж — 1,5 %, ал талап арызда 3 %: 10 000 000 теңге берешекке бұйрық 150 000 теңге, талап арыз 300 000 теңге тұрады. Борышқор дауласа немесе берешек бұйрық шығатын тізімде жоқ болса, талап арыз беріңіз. Екі жолдың егжей-тегжейі талап арыз бөлімінде жазылған.

Борышты өндіру мерзімі

Талап қоюдың жалпы мерзімі — үш жыл, оны келісіммен өзгертуге болмайды. Үш жыл міндеттемені орындау мерзімі біткен күннен басталады. Борышқор мерзімнің өткенін сот шешімінен бұрын айтуға тиіс; айтпаса, сот оны өзі қолданбайды. Негізгі борышқа мерзім өтсе, тұрақсыздық айыбына да өтеді.

Сот шешімінен кейін не болады

Сот шешімі шықты екен деп ақша келмейді: оны сот орындаушысы орындатады. Жеке меншік компаниядан жеке сот орындаушысы өндіреді, мемлекеттен және мемлекет үлесі 50 % және одан көп компаниядан мемлекеттік сот орындаушысы. Сот бұйрығын да, орындау парағын да, яғни сот шешімі бойынша берілетін құжатты да үш жыл ішінде орындауға беріңіз.

Борышты сотсыз алу: банк желісі

Сот ұзаққа созылады, ал ақша бүгін керек. Актіге қол қойылған болса, банк факторинг желісі бойынша соманың көп бөлігін төлемді күтпей сізге аударады. Тапсырыс беруші төлегенде, банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.

Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Қайдан бастау керек

1. Шартты, актіні және төлем мерзімін тексеріңіз.
2. Хат жіберіп, үш жылдық мерзімнің басталған күнін жазыңыз.
3. Ақша бүгін қажет болса, актілеріңіздің банк желісіне жарайтынын тексеріңіз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.