Талап ету құқығын беру: ережелер, нысан және салық

Серіктес төлемей қойды, ал талапты сатқыңыз келеді. Талап ету құқығын беру қай жағдайда мүмкін екенін, нені тексеру керегін және салықта не есептелетінін осында айтамыз. Бұл мәміленің қысқа атауы — цессия; оны қалай жасау керегі сонда жазылған.

Талап ету құқығын беру: ережелер

Кредитор өз талабын мәміле арқылы басқа адамға бере алады. Заң немесе шарт талап етпесе, борышқордың келісімі керек емес. Талапты беру заңға және бастапқы шартқа қайшы болмауға тиіс. Сот шешімімен расталған талапты да осылай беруге болады.

Қашан болмайды

Кредитордың жеке басы борышқор үшін маңызды болса, борышқордың келісімінсіз талапты беруге болмайды. Сондықтан беру алдында бастапқы шартты оқып, онда шектеу бар-жоғын тексеріңіз.

Шарт қалай жасалады

Шарт жасау тәртібі мен оған не жазылатыны цессия бөлімінде бар. Мұнда шектеулерді қарастырамыз. Шартта талаптың өзі, баға және құжаттарды беру мерзімі көрсетіледі. Баға талап сомасынан төмен де, жоғары да болуы мүмкін: оны тараптар келіседі.

Нысан және хабарлама

Нысан бастапқы мәміледегідей: қарапайым жазбаша не нотариалдық. Мәміле мемлекеттік тіркеуге жатса, талапты беру де тіркеледі. Борышқорға жазбаша хабарлама жіберіңіз: хабарламадан кейін борышқор жаңа кредиторға төлейді.

Жаңа кредитор нені алады

Жаңа кредитор талапты сол көлемде және сол шарттармен алады: кепілмен және алынбаған сыйақы құқығымен қоса. Бұрынғы кредитор құжаттар мен мәліметтерді береді. Хабарлама алған сәтте борышқордың бұрынғы кредиторға қарсылықтары болса, оларды жаңа кредиторға да айта алады. Талап қою мерзімі өзгермейді: ол қайта басталмайды, сондықтан басталған күнді жазып қойыңыз.

Бұрынғы кредитор талаптың жарамдылығына, яғни оның заңды екеніне жауап береді. Борышқордың төлемегені үшін ол өзі кепілгер болса не шартта солай жазылса ғана жауап береді.

Талап ету құқығын беру: салық

Кредитордың салығы бағаға байланысты. Баға талап сомасынан жоғары болса, айырма сатылған кезеңнің табысына жатады. Мысалы, 3 000 000 теңгелік талапты 3 200 000 теңгеге сатсаңыз, 200 000 теңге сол кезеңнің табысына қосылады.

Баға төмен болса, айырманы шығынға бірден жатқыза алмайсыз: борышқордың төлеу мерзімі біткен күннен бастап үш жыл өткенде ғана жатқыза аласыз. Мысалы, талап 3 000 000 теңге, ал оны 2 700 000 теңгеге бердіңіз. Айырма — 300 000 теңге, оны да сол үш жыл өткенде шығынға жатқызасыз. Ол үшін талаптың пайда болғанын растайтын құжаттар болуға және талап бухгалтерлік есепте көрінуге тиіс.

Борышты аудару — басқа мәміле

Борышты басқа адамға аудару кредитордың келісімімен ғана жүреді. Талапты бергенде борышқордың келісімі керек емес. Екі мәмілені шатастырмаңыз: біріншісінде борышты төлейтін адам ауысады, екіншісінде — ақшаны алатын адам.

Қайдан бастау керек

1. Бастапқы шартта шектеу бар-жоғын оқыңыз.
2. Нысанын таңдап, шарт жасаңыз.
3. Борышқорға жазбаша хабарлама жіберіңіз.
4. Бұрынғы кредитор құжаттарды жаңа кредиторға толық бергенін тексеріңіз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері құжаттарыңызды қарап, талапты беру шартын дайындауға көмектеседі.