Квазимемлекеттік сектор: кімдер кіреді және өнім берушілерге қалай төлейді

Ұлттық компаниямен немесе Самұрық-Қазына тобындағы ұйыммен жұмыс істесеңіз, тапсырыс берушіңіз қай ережемен сатып алатынын білу керек. Төлем мерзімі де, ақшаны ерте алу жолы да соған байланысты.

Квазимемлекеттік сектор дегеніміз не

Бюджет кодексі бойынша квазимемлекеттік сектор субъектілеріне мемлекет құрылтайшы, қатысушы немесе акционер болатын мемлекеттік кәсіпорындар, ЖШС мен АҚ жатады. Олардың қатарында Ұлттық әл-ауқат қоры, яғни «Самұрық-Қазына» қоры (әрі қарай — Қор), ұлттық холдингтер мен ұлттық компаниялар бар. Бұлардың еншілес және тәуелді ұйымдары да осы секторға кіреді.

Ұлттық басқарушы холдинг, ұлттық холдинг және ұлттық компания — мемлекет құрған ірі компаниялардың түрлері. Мысалы, Қор — ұлттық басқарушы холдинг. Өнім беруші үшін олардың айырмасы маңызды емес.

Сатып алу заңы кімге қолданылады

Сатып алу заңында шекара тарырақ. Ол ұлттық холдингтерге, ұлттық компанияларға және олардың үлесі 50 % не одан көп ұйымдарға қолданылады. Мысалы, ҚазМұнайГаз, Қазатомөнеркәсіп, KEGOC және ҚТЖ Қордың тәртібімен сатып алады.

Тапсырыс беруші осы заңмен сатып ала ма

Екі сұраққа жауап беріңіз:

1. Тапсырыс беруші ұлттық холдинг немесе ұлттық компанияның өзі ме?
2. Болмаса, оның дауыс беретін акцияларының 50 %-ы не одан көбі ұлттық холдингке, ұлттық компанияға немесе Қорға тікелей не жанама тиесілі ме?

Екеуінің біріне жауап «иә» болса, ол квазимемлекеттік сектордың сатып алу заңымен сатып алады. Білмесеңіз, шартқа қол қоймас бұрын тапсырыс берушінің өзінен сұраңыз.

Қалай төлейді

Заң бойынша шартта тапсырыс беруші міндеттеме орындалған күннен бастап 30 жұмыс күні (шамамен алты апта) ішінде толық төлейді деп жазылуға тиіс. Қор порталының үлгілік шартында мерзім қысқарақ: тапсырыс беруші актіге қол қойылып, құжаттар толық берілген күннен бастап 30 күнтізбелік күн (шамамен төрт апта) ішінде төлейді. Сізге шартыңызда жазылған мерзім қолданылады. Мысалы, актіге 4 қарашада қол қойылса, ақша 4 желтоқсанға дейін келуге тиіс.

Қалай сатып алады

Сатып алу екі тәртіппен жүреді. Қор мен оның компаниялары үшін тәртіпті Қордың директорлар кеңесі бекітеді, сатып алу zakup.sk.kz порталында өтеді. Заң қолданылатын қалған ұйымдарға қағидаларды сатып алу саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекітеді. Толығырақ квазимемлекеттік сектордағы сатып алу бетінде.

Ақшаны төлемді күтпей алу

Актіге қол қойылса, банктің факторинг желісі арқылы ақшаны тапсырыс берушіні күтпей алуға болады. Банк соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді.

Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі), кепіл сұрамайды. Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін.

Қайдан бастау керек

1. Тапсырыс берушіңіз квазимемлекеттік сектор заңымен сатып ала ма, екі сұрақ бойынша тексеріңіз.
2. Шарттағы төлем мерзімін және соңғы актінің күнін жазып алыңыз.
3. Ақша қазір керек болса, актілеріңізге факторинг желісін ашуға бола ма, соны тексертіңіз.

«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады.