Мемлекеттік сатып алу авансы: қанша береді және оны қалай алуға болады

Аванс дегеніміз — тапсырыс беруші жұмыс басталмай тұрып төлейтін ақша. Ол материалға, алғашқы жалақыға жетуі мүмкін. Бірақ мемлекеттік сатып алу авансы шектеулі, оны алғыңыз келсе, алдымен қамтамасыз ету енгізесіз. Төменде шегі, қамтамасыз етуі, мысалы және аванс жетпесе не істеу керегі жазылған.

Мемлекеттік сатып алу авансы қанша болады

Барлық сатып алуға ортақ бір шек жоқ. Мемлекеттік мекемеге негізгі екі шек қолданылады.

Аванстың нақты мөлшерін өз шартыңыздан қараңыз. Тапсырыс беруші аванс мөлшерін жылдық сатып алу жоспарында алдын ала көрсетеді, ал шартта ол 1-қосымшаға жазылады. Аванс шектен асып кетсе, қазынашылық төлемді орындамай, қайтарып жібереді.

Авансқа қандай қамтамасыз ету керек

Авансты қамтамасыз ету аванс сомасына тең болады. Оған қоса шарттың орындалуын қамтамасыз етесіз: шарт сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен жасалған шартта 5 %-ы. Екеуін де енгізгенде ғана тапсырыс беруші авансты аударады.

Қамтамасыз етуді үш түрлі жолмен енгізуге болады:

• порталдағы электрондық әмияныңызға ақша салу;
• банктен электрондық құжат түрінде кепілдік алу;
• азаматтық-құқықтық жауапкершілігіңізді сақтандыру, сақтандыру сомасы шарт сомасының кемінде 3 %-ы болады.

Екі жағдайда авансқа қамтамасыз ету сұралмайды. Бірінші — құрылыс шарты қазынашылық сүйемелдеуімен жасалса: мұндай шартта төлемдер қазынашылықтағы шот арқылы өтеді. Екінші — сіз қазақстандық тауар өндірушілер тізілімінде болсаңыз.

Мысал: 20 000 000 ₸ шарт

Шарт сомасы 20 000 000 ₸, аванс 30 % делік. Аванс 6 000 000 ₸ болады. Оны алу үшін авансты қамтамасыз етуге 6 000 000 ₸ және шарттың орындалуын қамтамасыз етуге 600 000 ₸ енгізесіз, барлығы 6 600 000 ₸. Банк кепілдігін немесе сақтандыруды таңдасаңыз, бұл соманы әмиянға салмайсыз.

Қалған 14 000 000 ₸ акт бойынша келеді. Әр акт бойынша төлегенде қазынашылық бұрын берілген авансты үлесіне қарай ұстап қалады. Сондықтан актіден түсетін ақшаны акт сомасынан емес, аванс ұсталғаннан кейінгі қалдықтан санаңыз.

Авансты алмауға бола ма

Болады: аванстан бас тарту — сіздің құқығыңыз. Авансты мүлде алмауға немесе оның бір бөлігін ғана алуға болады. Бір бөлігін алсаңыз, қамтамасыз етуді сол бөлікке ғана енгізесіз. Қамтамасыз етуге ақша жетпесе, авансты шартқа қол қоймай тұрып бір бөлігін ғана алыңыз немесе одан бас тартыңыз.

Самұрық-Қазына компанияларындағы аванс

Самұрық-Қазына тобының компаниялары мемлекеттік сатып алу заңымен емес, Қордың өз тәртібімен сатып алады. Заң бойынша олар 30 жұмыс күні ішінде төлеуге тиіс. 30 жұмыс күні — шамамен алты апта, ал Қордың үлгілік шартында актіге қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күн — шамамен төрт апта. Сізге шартыңызда жазылған мерзім қолданылады.

Қордың тауар өндірушілер тізіліміндегі отандық өндірушіге шарт басқаша. Тапсырыс беруші шарт жасалған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде сомасының кемінде 30 %-ын алдын ала төлейді. Қалғанын актіге қол қойылғаннан кейін 5 жұмыс күні ішінде төлейді. Толығырақ Самұрық-Қазына бетінде.

Аванс жетпесе, ақшаны қайдан алуға болады

Жұмысқа ақша басынан керек, ал мемлекеттік сатып алу авансы оның бір бөлігін ғана жабады. Қалғанын мекеме кейін төлейді. Заң бойынша тапсырыс беруші сіз міндеттемені орындаған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде толық төлеуге тиіс. Үлгілік жеткізу шартында бұл 30 күн актіге қол қойылған күннен саналады.

Осы аралыққа банктің факторинг желісі жарайды. Банк сізге лимит ашады. Актіге қол қойылса, банк осы лимит ішінде соманың көп бөлігін бірден аударады. Тапсырыс беруші төлегенде банкпен есеп жабылады, қалғаны сізге келеді. Желі қол қойылған актілерді ғана төлейді: қамтамасыз етуді және алғашқы актіге дейінгі шығынды жаппайды. Банк желіні үш жылға дейін ашады. Кейбір банктер, мысалы BCC (ЦентрКредит банкі), кепіл сұрамайды.

Банк сіздің бұрынғы актілеріңізді тапсырыс беруші қалай төлегеніне қарайды. Тапсырыс беруші бұрын бірде-бір актіңізді төлемеген болса, желі ашылмауы мүмкін. «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері актілеріңізді қарап, тапсырыс берушіңізбен жұмыс істейтін банкті таңдайды. Құжаттар мен өтінімді дайындап, желі ашылғанша қасыңызда болады. Шешімді банк шығарады. Қазынашылық төлемді қалай өткізетінін қазынашылық арқылы төлем бетінен оқыңыз.

Шарт жасамас бұрын не істеу керек

1. Мемлекеттік сатып алу авансы сізге қанша тиетінін тапсырыс берушінің жылдық жоспарынан және шарттың 1-қосымшасынан қараңыз.
2. Аванс алатыныңызды, бас тартатыныңызды немесе бір бөлігін алатыныңызды шешіңіз.
3. Аванс алсаңыз, қамтамасыз етудің түрін таңдаңыз: әмияндағы ақша, банк кепілдігі немесе сақтандыру.
4. Аванс ұсталғаннан кейін әр актіден қанша ақша келетінін және қашан келетінін санаңыз. Мерзімі төлем мерзімі бетінде.